بررسي مقابله‌اي تكيه‌ در واژگان پيشوند‌دار آلماني و فارسي دشواري‌هاي تكيه‌گذاري واژگان آلماني پيشونددار براي زبان‌آموزان فارسي‌زبان

چكيده: در مقاله حاضر تكيه واژگاني در انواع واژگان پيشونددار زبان‌هاي آلماني و فارسي و دشواري‌هاي تكيه‌گذاري واژگان آلماني داراي پيشوند براي دانشجويان فارسي‌زبان رشته زبان آلماني دانشگاه اصفهان از ديدگاه زبان‌شناسي مقابله‌اي و تحليل خطا مورد بررسي قرار گرفته است. زبان آلماني و فارسي از جمله زبان‌هاي هجايي هستند كه در واژگان آنها يك يا چند هجا با تأكيد بيشتري ادا مي‌شوند. پيشوندهاي انواع واژگان فارسي در بيشتر موارد بي‌تكيه تلفظ مي‌شوند. در زبان آلماني برخي از پيشوندهاي انواع واژگان تكيه‌دار و برخي بي‌تكيه تلفظ مي‌شوند و درگروهي نيز تكيه، ويژگي تمايزدهندگي دارد، به‌طوري‌كه تغيير تكيه به تغيير مفهوم واژه يا جمله مي‌انجامد. نبود اشتراك در قواعد آوايي مربوط بين دو زبان در برخي موارد سبب بروز خطاهايي از سوي زبان‌آموزان مي‌شود. در موقعيت عيني ممكن است اين خطاها سبب بروز اختلال در برقراري ارتباط با مخاطب گردند. جهت واكاوي عوامل و علل اين خطاها، دو گروه از دانشجويان تكاليفي جهت تلفظ واژگان و جملات حاوي انواع پيشوند به زبان آلماني دريافت كردند. براي بررسي دقيق‌تر داده‌ها، انواع پيشوندهاي زبان فارسي و زبان آلماني را مقايسه كرده و بدين نتيجه دست يافتيم كه در دانشجويان گروه اول كه با قواعد آوايي مربوط آشنايي نداشتند، مهم‌ترين علت خطا تداخل زباني از زبان مادري و تمايل به تكيه‌گذاري هجاهاي پاياني است. ميزان خطاها در دانشجويان گروه دوم به‌دليل آشنايي با قواعد، كمتر از گروه اول و علل بروز خطا علاوه بر تداخل زباني و تعميم‌دهي، عدم تثبيت قواعد، تثبيت غلط (فسيل‌شدگي) و فرضيه‌سازي ذهني اشتباه است.