اثربخشي بازي‌هاي زبان‌شناختي مبتني بر مهارت‌هاي واج‌شناختي بر بهبود مهارت‌هاي خواندن كودكان بي‌سرپرست و بدسرپرست داراي اختلال ويژه خواندن

زمينه و هدف: خواندن از منظر زبان‌شناختي نوعي زبان دريافتي مكتوب محسوب مي‌شود كه از دو مؤلفه رمزگشايي و درك معنا تشكيل يافته است. كودكان بي‌سرپرست و بدسرپرست به دليل محروميت و قرار گرفتن در محيط‌هاي زبان‌شناختي كم تحريك در معرض اختلالات خواندن هستند؛ بنابراين هدف پژوهش حاضر تعيين اثربخشي بازي‌درماني مبتني بر غني‌سازي مهارت‌هاي واج‌شناختي بر بهبود مهارت‌هاي خواندن كودكان بي‌سرپرست و بدسرپرست داراي اختلال ويژه خواندن بود. روش: دو دانش‌آموز پسر با اختلال ويژه خواندن در پايه‌هاي يكم و دوم ابتدايي از يك مدرسه ابتدايي در ناحيه 6 آموزش‌وپرورش شهر مشهد (1400) به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. طرح پژوهش، تك‎آزمودني از نوع طرح چند خط پايه‌اي با آزمودني‌هاي متفاوت بود. براي تشخيص اختلال ويژه خواندن از بررسي باليني- آموزشي به همراه آزمون تشخيصي خواندن سميا‌ شيرازي و نيلي­پور (1384) و براي احراز بهنجاري هوشي از مقياس تجديدنظر شده هوشي وكسلر كودكان (1974) استفاده شد. در شرايط مداخله آزمايشي، هر آزمودني 10 جلسه 60 دقيقه‌اي مورد آموزش قرار گرفت. يافته‌ها: مقايسه فراواني خطاها از پيش‌آزمون تا پيگيري نشان داد كه بازي‌درماني زبان‌شناختي مبتني بر غني‌سازي مهارت‌هاي واج‌شناختي در بهبود مهارت‌هاي خواندن آزمودني‌ها تأثير مثبت داشت و اين يادگيري در زمان پايدار مانده است. نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش، بازي‌درماني زبان‌شناختي مبتني بر غني‌سازي مهارت‌هاي واج‌شناختي با كاهش خطاهاي خواندن دانش آموزان بي‌سرپرست و بدسرپرست موجب افزايش مهارت خواندن در آنها مي‌شود.