تأثير فلسفه‌ي نقّاديِ كانت بر صورت‌بنيادي (فُرماليسم) در موسيقي

ادوارد هانسليك، نخستين متفكر صورت‌بنياد يا فُرماليست در حوزۀ موسيقي، بر آن بود كه موسيقي صورت‌ها يا فُرم‌هاي متحرك طنين‌ها يا نُت‌هاست. وي اين گزاره را مبنا قرار مي‌دهد و چنين استدلال مي‌كند كه موسيقي چيزي جز فرم نيست و محتوا يا درون‌مايه‌اي بيرون از فرم يا صورت خود ندارد. ازاين‌رو، موسيقي نمي‌تواند احساسي را كه از بيرون بر آن وارد مي‌شود بيان كند، بلكه اگر احساسي نيز وجود دارد، برآيند خود صورت‌ها و ساختار موسيقي است. تفاوت موسيقي با ديگر هنرها در همين است كه نمي‌تواند بازنمايندۀ واقعيت باشد. بنابراين، قضاوت زيباشناختي دربارۀ موسيقي بايد انديشه‌ورزانه و مبتني بر تأمّل باشد و نه احساس. درون‌مايۀ موسيقي نيز نمي‌تواند مفهومي باشد و ،ازاين‌رو، زيبايي موسيقي غايتمند نيست و امري خودمختار و خودبسنده است. ردّپاي تمام اين انديشه‌هاي هانسليك را مي‌توان در نقد سوم ايمانوئل كانت با عنوان سنجش داوري زيباشناختي يافت. كانت بر آن بود كه زيبايي در صورت پديده‌هاست و هرگونه داوري زيباشناختي بايد صرفاً برمبناي صورت انجام پذيرد. همچنين كانت اعتقاد دارد كه قضاوت زيباشناسانه نبايد برمبناي غرض و علاقۀ شخصي و يا غايتي خاص باشد، بلكه بايد كليت و عموميت داشته باشد تا بتواند به‌مثابۀ حكمي كلي عرضه گردد، يعني احساسات فردي و شخصي نبايد در قضاوت دخيل گردد. رويكرد هانسليك به نقد موسيقي نيز بر همين مبناست.