سنجش پايداري شاخص هاي گردشگري به‌عنوان هسته كليدي بخش خدمات استان آذربايجان شرقي

هرچند كه نگاه به بخش خدمات در فرايند توسعه متفاوت است، بخش خدمات غالب اقتصاد جهاني را تشكيل مي دهد و از اركان اساسي فعاليت هاي اقتصادي است كه با ظهور شهرنشيني شكل گرفته و با گسترش آن پوشش وسيع تري مي يابد. با توجه به اهميت اين بخش به‌عنوان يكي از بخش هاي عمده اقتصادي و تأثيرگذاري در فرآيند توسعه كشور، اين مطالعه با هدف شناسايي هسته هاي كليدي بخش خدمات استان آذربايجان شرقي انجام شده است. در گام نخست با استفاده از مدل MSA به شناسايي و اولويت‌بندي هسته‌هاي كليدي بخش خدمات استان آذربايجان شرقي پرداخته است كه يافته‌ها نشان مي‌دهد زير بخش گردشگري به‌عنوان هسته‌ كليدي بخش خدمات با امتياز 0.72 انتخاب شده است. در گام دوم با استفاده از ادبيات موضوع 5 شاخص گردشگري پايدار شامل شاخص هاي اقتصادي، زيست محيطي، فرهنگي، اجتماعي و نهادي تدوين و با استفاده از ابزار پرسش نامه و آمار موجود در سالنامه هاي آماري استان و در محيط برنامه نويسي پايتون مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفته كه نتايج حاصل بيانگر اين است كه گردشگري پايدار در استان آذربايجان شرقي در مقياس كلان با امتياز 0.256 از يك واحد قرار دارد و علي رغم وجود جاذبه ها و پتانسيل هاي موجود در اين بخش جايگاه مناسب خود را نيافته است و تا رسيدن به پايداري فاصله زيادي دارد. همچنين بررسي وضعيت شاخص هاي پنج گانه نشان مي دهد كه شاخص زيست محيطي با امتياز 0.299 از واحد، بالاترين امتياز را در ميان ساير شاخص ها به خود اختصاص داده است؛ اين در حالي است كه شاخص اجتماعي با 0.166 از كمترين امتياز در گردشگري پايدار برخوردار است.