تحليل تطبيقي آشوب‌ و نظم در رمان‌هاي چاه بابل و واحۀ غروب بر پايه‌ الگوي نشانه‌شناسي فرهنگي لوتمان

آشوب و نظم از تقابل‌هاي دوگانه‌ توليد معنا در نشانه‌شناسي فرهنگي يوري لوتمان هستند. نظم امري ايجابي و سازنده است كه با قرار گرفتن در تعامل آشوب كه امري سلبي و ويرانگر است، باعث توليد معنا و خلق مفاهيمي پيچيده مي‌گردد. اين پژوهش با رويكردي توصيفي – تحليلي و با خوانشي تطبيقي رمان چاه بابل رضا قاسمي و واحۀ غروب بهاء طاهر بر پايه‌ الگوي آشوب و نظم يوري لوتمان انجام شده‌است. دستاورد پژوهش حاكي است كه آشوب ازلي و حركت بال پروانه‌اي باعث شده تا رخدادها در اين رمان‌ها به صورت غير خطي و پيشامدها مبتني بر عدم قطعيت باشند؛ در واقع هر پديده‌ پيچيده مانند ترس و نابه‌ساماني از رخدادهايي ديگر تأثير مي‌پذيرد. اين رخدادها مواردي مانند: آشوب ازلي، آشوب پيش از نظم و آشوب پس از نظم است كه باعث تغييرات و آشفتگي‌هاي در دل متن و شخصيت‌هاي داستاني مي‌شود. آنچه در دو رمان بسيار شبيه است، آشوب ازلي است كه بنيان اصلي آن، ترس و سرگرداني است و حركت بال پروانه‌اي تفاوت عمدۀ اين دو رمان است كه در رمان چاه بابل به دليل دوره‌هاي زماني مختلف بسامد بيشتري يافته‌است.