تحليل مولفه‌هاي شخصيت مفهومي در شمسِ مولانا و زرتشتِ نيچه

نقش شارحان و مفسرين در تفهيم، ساختارمندي، تاويل، دسته‌بندي و در نهايت، پويايي و كاربردي نمودن داده-هاي فكري فلاسفه، جايگاهي ثانوي و گاهي همطراز با خود انديشمندان را داراست؛ در اين ميان، ژيل دولوز، فيلسوف و متفكر فرانسوي با بازخواني و تحليل نظام انديشگاني نيچه وديگران، موفق به خلق و زايش نظريه‌هاي نويني در حوزه‌ي تفكر شده است. او نظريه‌ي شخصيت مفهومي را از تطبيق نظام روايي افلاطون، دكارت، نيچه و چند نويسنده‌ي ديگر ابداع كرد و معتقد بود كه شخصيتي چون زرتشت، بواسطه‌ي برخورداري از مولفه‌ها و مشخصه‌هايي، شخصيت مفهومي برساخته‌ي نيچه است. از سويي، مي‌توان در تحليل داده‌ها و مشخصه‌هايي كه دولوز در تبيين شخصيت مفهومي بيان مي‌دارد، شمسِ مولانا را نيز داراي اين ظرفيت و قابليت دانست و در نگاهي تطبيقي، اين دو را در يك خويشاوندي مشترك تحليل كرد. لذا اين پژوهش با روش تحليلي- توصيفي، و با بهره‌گيري از بن‌مايه‌ي نظري دولوز، به تحليل اين دو شخصيت در چهارچوب نظريه‌ي شخصيت مفهومي پرداخته است و در نهايت به اين نتيجه خواهد رسيد كه هم شمسِ مولانا و هم زرتشتِ نيچه از يك آبشخور فكري و در چهاچوب شخصيت مفهومي خلق شده اند و هر دو برخاسته از اصل بدليت، نقاب و امر فراتاريخي بوده و داراي مشخصه‌هاي تاثري، نسبتي و پويايي در اين ساخت فلسفي و روايي هستند.