بررسي عواطف بازتاب يافته در غزليات شمس بر اساس نظريه هيجان ‌هاي بنيادين روبرت پلاچيك

عاطفه از عناصر مهم و حياتي شعر است، هر شعري به نوعي حاصل انفعالات نفساني هنرمند است. انفعالات نفساني از محرك‌هاي اصلي شكل‌گيري آثار هنري محسوب مي شود؛ از اين‌رو غزليات مولانا نتيجة تجارب ناب عرفاني و انگيختگي عواطف قدرتمند او است. در جستار حاضر وجه غالب عواطف بازتاب يافتة غزليات شمس با استفاده از نظرية «هيجان‌هاي بنيادين» روبرت پلاچيك با روش توصيفي ـ تحليلي بررسي شده است. در اين بررسي براي هر بيت يك امتياز در نظر گرفته است و در تحليل ابيات از عناصر زباني (اصوات، واژه‌ها، تركيبات، جملات)، دلالت مستقيم واژگاني و شگردهاي بلاغي نيز كمك گرفته‌ شده است. در غزليات مولانا انواع محتلف عواطف (اوليه و تركيبي) با درجه‌هاي مختلف شدت بيان گرديده است كه بيشتر از نود در صد عواطف ابراز شدة اين غزليات از جملة عواطف مثبت است و عواطف منفي به ندرت و آن هم با درجة پايين شدت بيان گرديده است. اين بررسي نشان مي‌دهد كه 24 عاطفة مدل پلاچيك در غزليات مولانا بازتاب يافته است. عواطف بازتاب يافتة غزليات مولانا به ترتيب عشق، شادي، حيرت، اميدواري، پذيرش، تواضع... است كه عاطفة عشق با گرفتن 50،92 در صد امتياز در صدر و نااميدي با گرفتن 0،02 امتياز در پايين جدول قرار دارد.