رابطه معرفت در عالم مثالي و عقلاني با فضيلت اخلاقي نزد ملاصدرا و قرچغاي خان

زمينه: يكي از مسائل اساسي در فلسفه اخلاق  رابطه ميان معرفت و فضيلت اخلاقي است. براي تحليل اين موضوع از ديدگاه ملاصدرا، تحليل نگرش صدرايي حركت جوهري مراتب نفس انساني ( معرفت مثالي و عقلاني) با عوالم (مثالي و عقلاني) درباره ارتباط معرفت با فضيلت ذيل مباني و نتايج اين نظريه بسيار اهميت دارد. در اين مقاله با بررسي موضوع چگونگي معرفت انساني در عالم مثالي و عقلاني ارتباط اين معرفت با فضيلت اخلاقي نزد ملاصدرا و قرچغاي خان بررسي شد. نتيجه گيري: نتايج مطالعه نشان دادند كه ملاصدرا براي تحليل موضوع ارتباط معرفت با فضيلت از نظر منطقي به اقسام گزاره هاي اخلاقي توجه داشته و آن ها را ذيل معقولات ثانيه فلسفي مطرح كرده كه در ادراك خيالي بصورت جزئي و معرفت عقلاني بصورت كلي مصداق مي يابند. اين امر در آراء قرچغاي خان ديده نمي شود. اما از لحاظ هستي شناختي، هر دو متفكر ضمن همسنخ دانستن معرفت با فضيلت در مراتب نفس و عالم از اين نظريه در جهت نتايج معادشناسي و معاد جسماني انسان سود برده اند. بر اساس اين نظريه فضايل و رذايل در مرتبه مثالي و عقلاني همسنخ با نفس و متحد با آن مي شوند و به همين دليل در قيامت بصورت لذت و عذاب براي انسان ظاهر مي شوند.