تأثير شوري آب آبياري، اكوتيپ و تراكم گياهي بر عملكرد و غلظت عناصر معدني اندام هوايي و ريشه خارشتر (.Alhagi camelorum Fisch)

خارشتر (Alhagi camelorum Fisch) گياهي از خانواده بقولات با خواص دارويي و قابليت توليد علوفه است. به‌منظور بررسي تأثير شوري آب آبياري، تراكم و اكوتيپ بر غلظت عناصر معدني اندام هوايي و ريشه خارشتر پژوهشي در دو منطقه، مزرعه دانشكده كشاورزي بيرجند و حجت‌آباد سربيشه در سال 1399، به‌صورت اسپليت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار انجام شد. سطوح شوري شامل 3.5، 7.5 و 12 دسي زيمنس بر متر به‌عنوان كرت‌هاي اصلي و سطوح تراكم (10 و 20 بوته در مترمربع) و اكوتيپ (كرند و وشمگير) به‌عنوان كرت هاي فرعي به‌صورت فاكتوريل در نظر گرفته شدند. اعمال حداكثر شوري آب آبياري در مقايسه با شاهد، عملكرد علوفه تر را در بيرجند از 2756 به 1868 و در سربيشه از 2425 به 1931 كيلوگرم در هكتار كاهش داد. همچنين شوري سبب افزايش معني دار سديم اندام هوايي در سربيشه از 1.39 به 2.68 درصد و سديم ريشه در بيرجند از 0.126 به 0.159 درصد و كاهش معني دار پتاسيم ريشه در سربيشه از 3.94 به 1.78 درصد گرديد. با افزايش تراكم منيزيم اندام هوايي در بيرجند از 0.023 به 0.016 و در سربيشه از 0.028 به 0.020 درصد كاهش يافت. همچنين منيزيم ريشه در بيرجند به‌طور معني داري (از 0.015 به 0.011) و پتاسيم ريشه در سربيشه از 5.6 به 4.8 درصد كاهش يافت ولي سديم اندام هوايي در هر دو مكان به‌طور معني داري افزايش يافت. مقادير منيزيم اندام هوايي خارشتر كمتر از حد مطلوب براي دام بود و كشت با تراكم 20 بوته در مترمربع اين مشكل را تشديد نمود. اكوتيپ كرند در سربيشه پتاسيم كمتري نسبت به اكوتيپ وشمگير داشت بنابراين كيفيت علوفه بالاتري داشت. علوفه توليدي در سربيشه نسبت به بيرجند پتاسيم كمتري داشت. با توجه به وسعت اراضي شور كشور، توسعه كشت خارشتر مي‌تواند به رونق توليد علوفه كمك مؤثري نمايد.