بررسي پرايمينگ بذر روي برخي خصوصيات فيزيولوژيكي و عملكرد سه ژنوتيپ (Q12، Q29 و Giza1) كينوا (Chenopodium quinoa willd) تحت رژيم هاي مختلف آبياري

يكي از تنش هاي غير زيستي براي گياهان زراعي، كمبود آب است كه در نواحي خشك و نيمه‌خشك ازجمله ايران به عنوان مهم‌ترين عامل محدودكننده رشد گياهان است. لذا اثرات تنش خشكي و پرايمينگ تغذيه‌اي بذر بر گياهان مي تواند نقش مهمي در مديريت رژيم هاي مختلف آبياري جهت مقابله با شرايط نامساعد محيطي و بهبود عملكرد محصولات زراعي داشته باشد. كينوا يكي از محصولات زراعي است كه علاوه بر ارزش غذايي بالا، به دليل مقاومت به كم‌آبي در سال هاي اخير موردتوجه قرار گرفته است. به همين منظور در سال زراعي 1399 -1400 در شهرستان هاي نيشابور و كاشمر آزمايشي به‌صورت اسپليت‌پلات فاكتوريل كه سه دور آبياري 7، 10 و 14 روز به‌عنوان فاكتور اصلي و پرايمينگ بذور در دو سطح بدون پرايم (شاهد) و تركيب سولفات آهن + سولفات روي به‌عنوان فاكتور دوم روي سه ژنوتيپ (Q12، Q29 و Giza1) كينوا به‌عنوان فاكتورهاي فرعي انجام شد. در منطقه كاشمر، بيشترين ميزان محتواي نسبي آب در ارقام Q12 و گيزا تحت تيمار 14 روز يك‌بار آبياري مشاهده شد. درحالي‌كه در نيشابور بيشترين مقدار متغير مذكور در تيمار 7 روز يك‌بار آبياري و رقم Q29 به دست آمد. تيمار پرايمينگ ارقام Q29 و گيزا به ترتيب همراه با اعمال 10 و 7 روز يك‌بار آبياري بيشترين مقدار كلروفيل كل را در منطقه كاشمر نشان داد، درحالي‌كه در منطقه نيشابور بيشترين مقدار كلروفيل كل تحت تيمار عدم پرايمينگ رقم گيزا به همراه كاربرد 10 روز يك‌بار آبياري به دست آمد. به‌طوركلي پرايمينگ بذر با سولفات روي و سولفات آهن مي تواند سبب بهبود خصوصيات فيزيولوژيكي كينوا تحت تنش آبي گردد. در منطقه نيشابور، رقم Q29 اثر غالبي بر تيمار پرايمينگ در مورد محتواي نسبي آب داشت. با توجه به نتايج رقم Q29 در منطقه كاشمر و رقم گيزا در منطقه نيشابور در شرايط كم آبياري، با حفظ محتواي كلروفيل برگ به رشد و نمو گياه كمك شاياني خواهد نمود.