واكاوي تحولات در ساختار گونه هاي مسكوني بافت تاريخي شهر بروجرد از دوره قاجار تا پهلوي

بروجرد داراي بافت تاريخي ارزشمندي است اما به‌واسطه تغييرات شيوه زندگي، مهاجرت و تغييرات اقتصادي، بخش وسيعي از بافت ارزشمند اين شهر طي چندين دهه اخير دچار دگرگوني و تغييرات اساسي شده است. در اين راستا شناخت سازمان فضايي و كالبدي خانه هاي اين شهر و تحليل الگوهاي به‌كاررفته در آن‌ها امري ضروري است. سؤال اصلي در اين پژوهش اين است كه درگذر زمان (از دوره قاجار تا پهلوي) چه تغييراتي در سطح ساختار فضايي و كالبدي خانه هاي دوره ي قاجار و پهلوي بافت تاريخي شهر بروجرد رخ‌داده است؟ روش انجام اين پژوهش درواقع شامل روش هاي تحليلي- توصيفي و تحليل نرم افزار است و راهبرد آن روش نحو فضا و مكمل آن جمع آوري نمونه موردي و آناليز آن‌ها است. پژوهش شامل دو مرحله است؛ بخش اول شامل مطالعات كتابخانه اي و اسنادي و همچنين مشاهده و برداشت ميداني است،‌و در بخش دوم كه رويكرد كمي پژوهش است به كمك نرم افزار تخصصي نحو فضا نمونه هاي موردي انتخابي مورد تحليل قرار مي گيرند. برآيند اين پژوهش بيانگر اين موضوع است كه باوجود مشترك بودن ساختار درون‌گرايي خانه هاي دوره قاجار و پهلوي در بافت تاريخي شهر بروجرد، تحولات شگرفي در اين خانه ها از دوره قاجار تا پهلوي اتفاق افتاده است. اين موضوع را مي توان چه ازنظر ساختار كالبدي فضايي كه شامل، الگوي شكل گيري، هندسه بنا، متراژ بنا، تزيينات به‌كاررفته در بنا، تنوع و تعدد فضاها و همچنين چه از نظر پيكره بندي فضايي خانه ها كه شامل لايه بندي مناسب پلان مجموعه فضايي، نفوذپذيري، توجه به محرميت و ايجاد سلسله‌مراتب مناسب خانه هاي دوره قاجار نسبت به پهلوي مشاهده كرد.