اسقاط حق تجديدنظرخواهي در دادرسي مدني

تجديدنظرخواهي يكي از حقوق آييني اصحاب دعوا در دادرسي مدني است كه به تجويز ماده 333 قانون آئين دادرسي مدني، از طريق توافق طرفين قابل اسقاط است. قانون مزبور صرفاً از امكان توافق كتبي طرفين بر اسقاط حق تجديدنظرخواهي نام‌ برده و نسبت به ديگر شرايط و اوصاف آن ساكت است. نويسندگان حقوقي تاكنون قواعد حاكم بر اسقاط حق تجديدنظرخواهي را به ‌تفصيل تبيين نكرده‌اند و رويه قضائي نيز نسبت به شرايط و اوصاف آن دچار ابهام است. در اين نوشتار، پيوند مناسبي بين قواعد حقوق شكلي و ماهوي برقرار شده و مسائل مربوط به اسقاط حق تجديدنظرخواهي با ملاحظه هر دو دسته قواعد حقوقي تأثيرگذار، موردبررسي و تجزيه‌وتحليل قرار گرفته است. اسقاط يك‌جانبه يا توافقي حق تجديدنظرخواهي نوعي عمل حقوقي تشريفاتي است كه بايد به‌طور صريح و كتبي تحقق يابد. بازه زماني مجاز در خصوص توافق بر اسقاط حق تجديدنظر را مي‌توان از زمان حدوث اختلاف تا قبل از انقضاي مهلت تجديدنظر تلقي كرد، ضمن آنكه امكان توافق بر اسقاط حق در روابط قراردادي به‌صورت شرط ضمن عقد و تا قبل از بروز اختلاف، محل ترديد واقع شده و به نظر، قابل تصديق است. اقدام ولي قهري، قيم و يا وكيل به اسقاط حق تجديدنظر به ترتيب منوط به رعايت مصلحت مولي‌عليه، تصويب مدعي‌العموم و تصريح به اختيار مزبور در وكالت‌نامه است. عدول از اسقاط يك‌جانبه حق تجديدنظر برحسب اراده ذي‌حق و يا عدول از توافق بر اسقاط حق تجديدنظر با اقاله بعدي توافق مزبور، صرفاً تا پيش از صدور رأي نخستين امكان‌پذير است.