جريان ‎شناسي تاريخي ديدگاه انديشمندان مسلمان درباره نظريه داروين

با انتشار نظريه تكاملي داروين (فرگشت)، ابتدا در دنياي مسيحيت سپس در جهان اسلام چالش بزرگي ميان علم و دين به وجود آمد و در نتيجه انديشمندان مسلمان ناگزير از بيان رويكرد خود در اين موضوع شدند. در اين مقاله سعي شده است مهمترين موضعگيري هاي علماي مسلمان از اولين رويكرد ها كه هم عصر داروين بوده تا نظرات معاصرين را جمع آوري نمايد. به صورت كلي مي توان اين رويكردها را به سه دسته تقسيم نمود: الف) گروهي كه نظريه تكامل را كاملا رد كرده اند، ب) گروهي كه هر چند آن را به صورت مطلق نپذيرفته اند و نقدهاي جدي به آن دارند اما راهي براي قبول آن باز نموده و يا براي آن استثناء قائل شده اند و ج) گروهي كه آن را كاملا تأييد نموده اند. بررسي اين آرا نشان مي دهد كه اولا موضع و بحث بر سر نظريه داروين كماكان جريان داشته و كنكاش علمي در اين باره هنوز مسدود نگشته و ثانيا از ميان سه دسته نظرات فوق الذكر، انديشمندان مسلمان بيشتري رجحان به سوي ديدگاه دوم داشته اند و تلاش كرده‌اند راهي براي قبول اين نظريه در كنار باورمندي به نصوص و باورهاي ديني باز بگذارند و البته از پذيرش قطعي اين نظريه اجتناب كنند.