بررسي رابطه علم و دين از ديدگاه جامعه‌شناسان

در اين پژوهش با توجه به انواع رابطه‌ علم و دين (تعارض، تمايز، تلاقي و سازگاري)، به بررسي آراي تعدادي از جامعه‌شناسان پرداخته شده است. نظريه‌پردازاني مثل كنت، ماركس، دوركيم، وبر و... داراي ديدگاه تعارض هستند و معتقدند باگذر جوامع از سنتي به مدرن و چيرگي علم تجربي و شيوه‌ تفكر مدرن، جايگاه دين در دوران مدرن تضعيف شده و علم جاي آن را مي‌گيرد. برخي ديگر از جامعه شناسان مانند اسپنسر اعتقاد به تعامل و برخي ديگر مانند زيمل معتقد به جدايي (استقلال) بين علم و دين هستند. راهبرد هابرماس تعامل علم و دين است و زندگي اجتماعي جوامع مدرن در غياب دين و اخلاق ديني را غيرممكن مي‌داند. گيدنز نيز مخالف كاهش نفوذ دين با پيشرفت مدرنيته در دنياي مدرن است، اما بازانديشي ديني را مطرح مي‌كند. يافته‌ها بازگوي آن است كه ديدگاه يكتايي در جامعه‌شناسي وجود ندارد كه بتواند به طور كافي، همه‌ پيچيدگى‌هاي مرتبط با رابطه‌ علم و دين را پوشش دهد. اما مي‌توان گفت تغيير ديدگاه‌هاي جامعه‌شناسان كلاسيك مبتني بر تعارض، به سوي ديدگاه‌هاي مبتني بر تعامل علم و دين در نظريه‌هاي متأخر جامعه‌شناسي است كه به نوعي هم زيستي مسالمت آميز ميان مدرنيته و علم از سويي و دين از سويي ديگر است.