بررسي وجوه پديدارشناختيِ زندگي در خانه‌هاي ايراني با بهره‌گيري از روش نحو فضا (مطالعه موردي: خانه‌هاي همدان)

تصور بشر به منزلۀ فاعل شناسا (سوژه) و جهان به منزلۀ موضوع شناسايي (ابُژه)، قراردادن اُبژه در مقابل سوژه و خرد در مقابل اُسطوره، تحقير گذشته، تنزل يافتن ارزش ها، استانداردگرايي، ساده گرايي، اصالت دادن به خرد، عملكردگرايي افراطي و سرعت چونان كليدواژه هاي شهر ماشيني، تبلور رويكردهاي راسيوناليسم و پوزيتيويسم در اصول معماري و شهرسازي مدرن است كه پيامد آن فضاهاي تهي و خالي از روح است. اين امر، به ويژه در كشورهايي كه خاستگاه مدرنيته نبوده اند و از تاريخ و سنتي ديرينه برخوردارند، مانند ايران، در عين ايجاد تغييرات گسترده در سبك زندگي مردم، موجب تعارضات گسترده با سنت نيز شده است، تحولات و تعارض هايي كه در همه سطوح و وجوه زندگي چنين جوامعي به ويژه در امري عيني، مانند «خانه» به وضوح آشكار است. در پي آن پديدارشناسي «خانه» در بسياري از مطالعات به درك كيفيت خانه و مفاهيم آن مي پردازد و بر ساحت هستي بخش زندگي در خانه تأكيد دارد. اين پژوهش بر آن است تا مولفه هاي متناسب با پديدارشناسي زندگي در خانه هاي ايراني را اخذ كند. اين پژوهش در سامانه تحقيق پديدارشناختي با رويكردي تأويلي/تفسيري جاي دارد. توصيف و تحليل داده ها در حوزه راهبرد استدلال منطقي با روش كمي و كيفي و تكيه بر نحو فضا (دستور زبان) انجام شده است. انتخاب نمونه ها هدفمند بوده و از خانه هاي تاريخي و معاصر شهر همدان گزينش شده اند. نتايج پژوهش نشان مي دهد كه خانه ساختار و ساحت مناسبي براي تبلور وجوه پديدارشناختي زندگي كه شامل مؤلفه هايي همچون خلوت، نمادي از خود و جهان، مركز، عرصه درون - برون، امنيت و آرامش، عشق و احساسات، تقدس و جاودانگي، مأنوس بودن و هويت فراهم مي كند كه علاوه بر نيازهاي فيزيكي و مادي ساكنين، نيازهاي معنوي و روحاني آنان را نيز برآورده مي كند.