عدالت در قران و ابعاد اقتصادي آن

عدالت يكي از مفهوم هاي كليدي در تنظيم رفتارهاي فردي و اجتماعي است. قران به عدالت به عنوان يك مفهوم رفتاري پرداخته است. ولي در بيان انديشه هاي اسلامي مي بينيم كه برداشت هاي گوناگوني از عدالت را به قرآن و اسلام نسبت مي دهند. برخي عدالت را مفهوم كلي مي دانند و عدالت اقتصادي را قسط مي دانند. برخي عدالت را حكومتي مي دانند و برخي عدالت را به برابري در درآمدها تعبير مي كنند بي شك نمي تواند تعبيرهاي متفاوت و گاهي متضاد، معناي عدالت باشد. همچنين برداشت هاي مغاير با پايه هاي ديگر قراني و ديني هم نمي تواند معناي قراني عدالت باشد. بر پايه اصول روشن در تعبيرهاي ديني، هيچ چيز مغاير با قران را نمي توان به دين و اسلام نسبت داد. اين مقاله مي كوشد با نگاه به چارچوب هاي نظري و روش شناسي معناشناسي تحليلي بر علت هاي برداشت غير قرآني از مفهوم عدالت ارايه كند و پس از آن با روش هاي ريشه شناسي، معناشناسي و بررسي تطبيقي قران به قران، مفهوم درست تر عدالت در قران و ابعاد مختلف آن از جمله بعد اقتصادي مطرح شده از عدالت در قرآن را تحليل و استخراج كند. يافته هاي اصلي اين بررسي گوياي آن است كه در برداشت از عدالت، بيشتر خطاهاي رايج در معناشناسي رخ داده است. همچنين عدالت قرآني به معناي دادن و رعايت حقوق افراد است و برداشت هايي مانند توزيع برابر درآمد، دارايي، مصرف و مانند آن نمي تواند با عدالت قرآني سازگار باشد. برابر بودن انسان ها در عدالت قراني مي گنجد، ولي برابر كردن انسان ها مغاير عدالت قراني است. همچنين عدالت در قران داراي ابعاد مختلفي است كه از جمله رفتارهاي حكم دادن، شهادت دادن، سخن گفتن و دادن و رعايت حقوق اقتصادي ديگران را دربر مي گيرد.