بررسي برخي از ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي به همراه ميكرومورفولوژي خاك‌هاي با منشأ آهك و گچ بر روي واحدهاي مختلف زمين‌نما (مطالعه موردي: استان لرستان، الشتر)

زمينه و هدف: استفاده مطلوب و پايدار از خاك در صورتي امكان پذير است كه شناخت صحيح و كامل از خصوصيات آن داشته باشيم. اين پژوهش به منظور بررسي ويژگي هاي فيزيكي، شيميايي و ميكرومورفولوژي خاك هاي تشكيل شده بر روي يك ترانسكت در منطقه نيمه خشك منطقه الشتر استان لرستان انجام شد.مواد و روش: براي انجام اين پژوهش، 5 خاك رخ در امتداد يك ترانسكت در جهت شيب (فلات، واريزه هاي بادبزني شكل و دشت دامنه اي)، در منطقه شناسايي و بر اساس نوع مواد مادري به واحدهاي فيزيوگرافي مختلف تقسيم شدند. در هر واحد فيزيوگرافي، يك خاك رخ حفر، تشريح و نمونه برداري شد. خصوصيات فيزيكي، شيميايي و ميكرومورفولوژي نمونه هاي خاك تعيين و در نهايت خاك ها با استفاده از سيستم رده بندي آمريكايي و طبقه بندي جهاني رده بندي شدند.يافته ها: نتايج نشان داد كه مقادير كم ماده آلي در سطح و اعماق خاك به واسطه شدت تجزيه بالاي اين مواد در اين مناطق است. كربنات كلسيم معادل در تمام خاك رخ ها روند افزايشي را با عمق نشان داد. بررسي مقاطع نازك نشان داد كه از نظر نوع حفرات و پراكنش نسبي ذرات درشت به ذرات ريز (C/F) تفاوتي زيادي بين افق ها وجود ندارد. حفرات صفحه اي، وگي و كانالي بيش ترين حفرات اين خاك رخ ها را تشكيل داده بودند. انباشت آهك به شكل هاي گوناگون مانند پوشش، پر شدگي، آهك سوزني و نودول هاي آهكي ديده شد كه بيانگر ثانويه بودن آهك مي باشد و سبب ايجاد بي فابريك از نوع كلسيت كريستاليك شده است. ريز ساختمان ديده شده در بيشتر افق ها از نوع مكعبي زاويه دار و بدون زاويه بود. هم چنين صفحات درهم قفل شده گچ در افق Bky در واحد فيزيوگرافي فلات گچي ديده شد. با توجه به وجود گچ پدوژنيك در خاك هاي منطقه و اهميت افق جيبسيك در سيستم طبقه بندي خاك و تأثير مهم آن بر رشد گياهان، مي توان پيشنهاد كرد كه زير گروه بزرگ جديدي در زير رده Xerepts، تحت عنوان Gypsic Calcixerepts در سيستم رده بندي خاك گنجانده شود.نتيجه گيري: نتايج پژوهش نمايانگر نقش مهم پستي بلندي و مواد مادري در تغييرپذيري خصوصيات خاك ها مي باشد.