بررسي تاريخ تكوين جنگل تخت‌جمشيد از ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۰

اين جستار تاريخ تكوين جنگل تخت‌جمشيد از سال ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۰ را بررسي مي‌كند. اين جنگل به‌مناسبت جشن‌هاي ۲۵۰۰سالۀ شاهنشاهي ايجاد شد و درنهايت بستر شهر چادري (دهكدۀ سران) شد.هدف: استخراج و تحليل وجوه متعدد تكوين و مديريت جنگل تخت‌جمشيد به‌عنوان نخستين پيش‌درآمد عمراني برگزاري جشن‌هاي شاهنشاهي.روش/ رويكرد پژوهش: اين پژوهش تاريخي است و بر روش اسنادي مبتني است و منابع درجه‌اول آن از آرشيو ملّي ايران (تهران و شيراز) و نيز مصاحبه‌هاي تاريخ شفاهي هاروارد استخراج شده‌اند.يافته‌ها و نتيجه ­گيري: جنگل تخت‌جمشيد از معدود جنگل‌هاي دست‌كاشت ايران و از بزرگ‌ترين مداخله‌هاي كالبدي در حريم تخت‌جمشيد است. باني و واسطۀ اصلي ايجاد آن مهدي پيراسته استاندار وقت فارس بود. چون جنگل در حريم درجه‌يك محوطۀ تخت‌جمشيد كاشته مي‌شد، بخش مهمي از تاريخ منطقه را مدفون و كاوش‌ناپذير مي‌كرد؛ بنابراين انجمن آثار علمي به مخالفت برخاست؛ ولي پيش‌از آنكه انجمن آثار ملي موفق شود اين طرح را لغو كند، پيراسته به‌توصيۀ مهندسي كه نقشۀ جنگل را كشيده بود نظر شاه را جلب كرد و اعتراض‌هاي كارشناسان را بي‌ثمر كرد. درمقابلِ مشكلاتي نظير تهيۀ نهال، تأمين آب، تصرف زمين و مالكيّت كه دامن‌گير طرح جنگل تخت‌جمشيد شدند، مشاركت‌ بعضي مالكان در واگذاري زمين رايگان، و استفاده از فناوري‌هاي بومي نظير قنات، موجب صرفه‌جويي بسياري در هزينه‌ها شد.