ميزان مطابقت عناصر توصيفِ اسناد در آرشيوهاي اسناد تاريخي ايران با استاندارد ملي توصيف آرشيوي

هدف: بررسي عناصر توصيف اسناد در هفت آرشيو اسناد تاريخي ايران و تطابق آن‌ها با استاندارد ملي توصيف آرشيوي.روش/ رويكرد پژوهش: روش اين تحقيق مطالعۀ كتاب‌خانه‌اي و پيمايش توصيفي با كار ميداني است. جامعۀ موردمطالعه پژوهش‌كدۀ تاريخ معاصر؛ سازمان كتاب‌خانه‌ها، موزه‌ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي؛ بخش خطي كتاب‌خانۀ مركزي و مركز اسناد دانشگاه تهران؛ كتاب‌خانه، موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي؛ ادارۀ اسناد و تاريخ ديپلماسي وزارت امور خارجه؛ سازمان اسناد و كتاب‌خانۀ ملي؛ مؤسسۀ كتاب‌خانه و موزۀ ملي ملك بوده است.يافته‌ها و نتيجه‌گيري: از بيست‌وشش عنصر توصيف اسناد در استاندارد ملي توصيف آرشيوي دو عنصر «شرايط حاكم بر بازتوليد» و «يادداشت انتشارات» در هيچ‌يك از آرشيوها استفاده نشده‌است. از بيست‌وچهار عنصر ديگرِ استاندارد ملي به‌صورت مستقيم، يا درج در يادداشت يا در فرم‌هاي جداگانه بهره‌برداري شده‌است كه عبارت‌اند از: از هشت عنصرِ «سطح توصيف»؛ «سابقۀ آرشيوي»؛ «ارزش‌يابي، امحاء و جدول زمان‌بندي»؛ «نظام تنظيم»؛ «گسترش‌هاي آتي»؛ «بازيابگرها»؛ «واحدهاي مرتبط با توصيف»؛ «قواعد يا قراردادها» فقط در معاونت اسنادِ سازمان اسناد و كتاب‌خانۀ ملي استفاده شده‌است. همۀ آرشيوها از شش عنصر «كد(هاي) ارجاع»؛ «عنوان»؛ «تاريخ(ها)»؛ «زبان/خط»؛ «يادداشت آرشيودار»؛ و «تاريخ(هاي) توصيف‌ها» بهره برده‌اند. از ده عنصر باقيمانده، در برخي از آرشيوها استفاده شده‌است. تعداد سي‌ويك عنصر خارج از استاندارد ملي و براساس نيازهاي سازماني تعريف شده‌اند. به‌علت نبود نيروي متخصص آرشيو در اغلب آرشيوهاي موردمطالعه، استاندارد اجرا نشده‌است و نايكدستي در توصيف اسناد ديده مي‌شود.