ارائه الگوي ارتباط بين عوامل مؤثر در ساخت و برپايي بيمارستان‌هاي صحرايي با رويكرد پدافند غيرعامل

از بارزترين جنبه‌هاي موفق مديريت و برنامه‌ريزي در دوران جنگ تحميلي، مديريت امداد به مجروحان در قالب برپايي بيمارستان‌هاي صحرايي نظامي با رويكردهاي پدافند غيرعامل بود. به‌طوري‌كه اقدام يادشده از ايجاد يك چادر و يا يك چارچوب مسقف براي امدادرساني در اوايل جنگ، به ساخت بيمارستان‌هاي صحرايي با لحاظ الزامات پدافند غيرعامل (بيمارستان‌هاي صحرايي ضدّ انفجار با استفاده از سازه‌هاي بتني استتار شده در عمق زمين) توسعه يافت. در نتيجه اين اقدام متوسط مدت زمان اعزام مجروحين جنگي دوران دفاع مقدس در برخي از جبهه‌هاي نبرد حق عليه باطل به مراكز درماني در اواخر دوران جنگ تحميلي و با رعايت الزامات پدافند غيرعامل به كمتر از يك ساعت كاهش يافت. عوامل مختلفي در ساخت و برپايي بيمارستان صحرايي مؤثر است كه مي تواند ضمن رعايت الزامات پدافند غيرعامل، منجر به بهبود عملكرد بيمارستان و كاهش ريسك هاي ساخت و برپايي آن شود. شناسايي اين عوامل در قالب الگويي علمي در دوران بروز بحران‌هاي غيرنظامي (نظير بحران ناشي از اپيدمي كوويد-19) در ساخت و برپايي بيمارستان صحرايي غيرنظامي با رويكرد پدافند غيرعامل نيز از اهميت بالايي برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف شناسايي ارتباط بين اين عوامل به‌منظور تسهيل مديريت و ارائه خدمات به مجروحان در دوران جنگ و بحران هاي احتمالي با رويكرد پدافند غيرعامل انجام گرفت. در همين راستا در پژوهش حاضر، يك فرضيه اصلي و نه فرضيه فرعي طراحي و آزمون گرديد. اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي و از نظر روش، توصيفي- همبستگي است كه در آن از معادلات ساختاري اكتشافي استفاده شد. جامعه آماري شامل خبرگان علمي- نظامي هستند كه 17 نفر از آنان به روش نمونه‌گيري هدف‌مند و روش دلفي و تا رسيدن به مرحله اشباع نظري انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها، روش‌ مصاحبه ساختاريافته و پرسش‌نامه محقق‌ساخته مشتمل بر شش بُعد، 11 عامل و 66 سنجه است. براي آزمون فرضيه‌ها از تحليل عاملي تأييدي و نرم‌افزار PLS استفاده شد. نتايج معيار هاي الگوي اندازه گيري (معيار هاي قابليت اطمينان سنجه، پايايي الگوي اندازه‌گيري و واگرايي-همگراييِ سازه هاي الگو) و نيز معيارهاي الگوي ساختاري (معيارهاي ضريب تعيين و تناسب پيش بيني الگو) حاكي از برازش مطلوب الگوي پيشنهادي دارد. همچنين بر اساس نتايج t-Value، فرضيه اصلي و همه فرضيه‌هاي فرعي تأييد شدند. نتايج حاكي از تأثير مستقيم بُعد «كيفيت مديريت و فرماندهي بيمارستان صحرايي» بر ابعاد «تأمين منابع مالي براي فراهم‌آوري تجهيزات تخصصي شناسايي و درماني»، «فراهم‌آوري زيرساخت‌هاي عمومي و تخصصي» و نيز «فراهم‌آوري منابع انساني» است. البته  بُعد «كيفيت مديريت و فرماندهي بيمارستان صحرايي» بر ابعاد «كيفيت امور درماني» و «كيفيت آماد و پشتيباني» بيشترين تأثير را دارد. همچنين نتايج نشان داد علاوه بر اينكه بُعد «كيفيت مديريت و فرماندهي بيمارستان صحرايي» به‌طور مستقيم، مثبت و معناداري بر ابعاد «فراهم‌آوري زيرساخت‌هاي عمومي و تخصصي» و نيز «فراهم‌آوري منابع انساني بيمارستان» تأثير مي‌گذارد؛ بُعد «تأمين منابع مالي براي فراهم‌آوري تجهيزات تخصصي شناسايي و درماني»، نيز نقش ميانجي‌گري كامل در اين دو رابطه ايفا مي‌كند.