واكاوي الگوي انسجام متن در زبان علم و بازنمايي آن در متون آموزش زبان فارسي با اهداف دانشگاهي: رويكردي پيكره‌ بنياد

متن‌ هاي آموزش زبان فارسي با اهداف دانشگاهي، نقش بسيار مهمي در آماده سازي فارسي آموزان براي درك متن‌هاي تخصصي وآشنايي با نگارش علمي دارند. بنابراين، تحليل گفتمان اين متن‌ها از ديدگاه رعايت ويژگي هاي متن سازي علمي اهميت ويژه اي دارد. پژوهش حاضر، با هدف بررسي عناصر انسجام در متن‌هاي آموزش زبان فارسي با اهداف علوم اجتماعي بر مبناي نظريه انسجام  هليدي و حسن (Halliday Hassan, 1976) كه به‌عنوان بخشي از دستور نظام مند نقش گرا پذيرفته شده، انجام پذيرفت. در اين چارچوب، عناصر انسجام به‌عنوان عناصري كه نقش به سزا و انكارناپذيري در متن سازي بر عهده دارند، مطرح شده اند. پژوهش حاضر در دو مرحله انجام گرفت. نخست، در پيكره اي از متن‌هاي دانشگاهي علوم اجتماعي مشتمل بر 21133 واژه در قالب 858 جمله به بررسي فراواني كاربرد عناصر انسجام پرداخته شد و الگويي از اولويت بندي كاربرد اين عناصر به دست آمد. در مرحله بعد، كاربرد عناصر انسجام در پيكره متون آموزش زبان فارسي بررسي شد و الگوي مربوطه در اين بخش از پيكره نيز استخراج گرديد. الگوي كاربرد عناصر انسجام در هر دو بخش پيكره با يك‌ديگر مقايسه شد كه يافته‌ها نمايان گر مطابقت دو الگوي مستخرج بود. اين يافته نشان مي دهد متون آموزش فارسي با اهداف علوم اجتماعي از ديدگاه ميزان و نوع عناصر به‌كاررفته با متن‌هاي معيار فارسي همخواني دارند. بنابراين، يكي از معيارهاي ارزيابي متن‌هاي آموزش زبان فارسي با اهداف دانشگاهي مي تواند همخواني نوع و ميزان عناصر انسجام به‌كاررفته در مقايسه با متن‌هاي به نگارش‌درآمده براي فارسي زبانان و توجه به عامل‌هاي مؤثر متن سازي در زبان علم فارسي باشد.