تأثير هشت هفته تمرين يوگا بر سطوح سرمي اينترلوكين 6، اينترلوكين 10، فاكتور نكروز توموري آلفا و تركيب بدن در زنان مبتلا به مولتيپل اسكلروزيس

زمينه و هدف: مولتيپل اسكلروزيس شايع‌ترين بيماري دميلينه‌كنندة التهابي خودايمني سيستم عصبي مركزي است كه بر آكسون‌هاي ميلين‌دار سيستم عصبي مركزي تأثير مي‌گذارد و سبب زوال عصبي مي‌شود. ميزان شيوع اين بيماري در زنان سه برابر مردان گزارش شده است. در سال‌هاي اخير، تعداد بيشتري از افراد مبتلا به اين بيماري در پي روش‌هاي درماني جايگزين دارو براي مديريت علائم بيماري، از جمله درمان‌هاي ذهن و بدن مانند يوگا، مديتيشن، تنفس و تكنيك‌هاي تمدد اعصاب بوده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير هشت هفته تمرين يوگا بر سطوح سرمي فاكتور نكروز توموري آلفا، اينترلوكين 6 و اينترلوكين 10 و تركيب بدن در زنان مبتلا به مولتيپل اسكلروزيس انجام گرفت. مواد و روش‌ها: در اين تحقيق نيمه‌تجربي، 20 نفر از زنان مبتلا به بيماري مولتيپل اسكلروزيس مراجعه‌كننده به مراكز درماني شهرستان سمنان (ميانگين سن 6.10±36.75 سال و شاخص تودة بدني 6.02±26.88 كيلوگرم بر مترمربع) و با شاخص 3.5 EDSS انتخاب و به‌طور تصادفي به دو گروه تمرين يوگا (10n=) و كنترل (10n=) تقسيم شدند. گروه تجربي به مدت هشت هفته و سه جلسه در هفته (24 جلسه) به تمرين يوگا در سالن سرپوشيده با دماي 25 تا 26 درجة سانتي‌گراد پرداختند. تعداد حركات جلسة تمرين 15 حركت در دو نوبت ده‌ثانيه‌اي بود و هر دو هفته پنج ثانيه به مدت هر حركت تمريني و يك حركت جديد طبق اصل اضافه ‌بار به پروتكل تمرين اضافه شد كه در انتهاي هشت هفته به 18 حركت و 15 ثانيه رسيد. به‌منظور كنترل فشار تمرين از مقياس RPE و بر اساس مقياس بورگ استفاده شد. گروه كنترل طي اين هشت هفته، فعاليت بدني منظمي نداشتند و فقط به فعاليت‌هاي روزمره پرداختند. تجزيه‌وتحليل آماري داده‌ها از طريق آزمون تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تي مستقل و تي وابسته در سطح معناداري 0.05P≤ انجام گرفت. نتايج: يافته‌هاي پژوهش حاضر كاهش معناداري را در سطوح سرمي فاكتور نكروز توموري آلفا، اينترلوكين 6 و اينترلوكين 10 در گروه تجربي نسبت به گروه كنترل پس از هشت هفته تمرين نشان داد (0.001P=)؛ اما تفاوت معناداري در تركيب بدن زنان مبتلا به مولتيپل اسكلروزيس پس از هشت هفته يوگا در مقايسه با گروه كنترل مشاهده نشد (0.05P≥). نتيجه‌گيري: نتايج اين پژوهش نشان داد كه هشت هفته تمرين يوگا مي‌تواند با كاهش سايتوكاين‌هاي التهابي، مانند فاكتور نكروز توموري آلفا و اينترلوكين 6 به‌عنوان يك راهكار درماني مكمل در كنار درمان‌هاي دارويي براي بيماران مولتيپل اسكلروزيس استفاده شود.