طراحي مدل ديناميكي حمل‌ و نقل همگاني اتوبوس‌ راني به‌ منظور افزايش سهم آن از سفرهاي شهري با رويكرد پويايي شناسي سيستم ها (مطالعه موردي: شهر مشهد)

سيستم حمل‌ و نقل اتوبوس‌راني يكي از مهم‌ترين سيستم هاي حمل ‌و نقل همگاني شهري به‌شمار مي آيد و نقش عمده‌اي را در انجام سفرهاي درون‌شهري و روزانه شهروندان ايفا مي‌نمايد. از آن‌ جايي ‌كه سهم خودرو شخصي از سفرهاي شهري در حال افزايش است، تعيـين راهبـرد و سياست گذاري جهت افزايش استفاده از اتوبوس در سفرهاي درون‌شهري اهميت فراواني دارد اما نكته اي كه وجود دارد، آن است كه براي رسيدن به اين هدف، بايد دانست كه كدام‌يك از طرح هاي پيشنهادي مي‌تواند به بهترين نحو موجب افزايش استفاده از اتوبوس شود. نوآوري تحقيق حاضر استفاده از رويكرد پويايي‌شناسي سيستم ها در سيستم هاي حمل‌ونقل اتوبوس‌راني در راستاي تحقق اين هدف است. عوامل مؤثر بر استفاده از اتوبوس با استفاده از روش تحليل محتواي پيشينه تحقيق شناسايي شده و متغيرهايي چون فرهنگ سازي، هوشمندسازي، كيفيت فيزيكي و فني اتوبوس در مدل لحاظ شده كه در ساير مطالعات در نظرگرفته نشده است. مدل سيستم حمل‌ونقل اتوبوس‌راني، به‌صورت پايلوت براي شهر مشهد اجرا شد. پس از اعتبارسنجي مدل، با توجه به نظر خبرگان دو سناريو و هفت نوع سياست بودجه‌اي بر روي مدل اجرا شد. نتايج نشان داد در سناريو كرايه اتوبوس‌راني، درصورت عدم تغيير كرايه اتوبوس، جذابيت اتوبوس به‌ميزان ناچيزي افزايش مي‌يابد. سناريو افزايش بودجه كل بهبود اتوبوس‌راني نشان داد، تغيير چنداني در استفاده از اتوبوس ايجاد نمي‌كند. نتايج بررسي سياست‌ها نشان مي‌دهد، بهترين سياست، سياست كاهش يك درصدي بودجه خريد ناوگان و افزايش بودجه فرهنگ‌ سازي و هوشمندسازي است كه منجر به افزايش استفاده از اتوبوس به‌ صورت بلندمدت خواهد شد.