رويكرد پديدارگرايانه كوانتمي؛ نگاهي نو به مسئله نهادها و تغييرات نهادي

در اين مقاله با به‌كارگيري تفاسير ايده‌آل‌گرا از نظريه كوانتم، چارچوب مفهومي جديدي تحت عنوان «رويكرد پديدارگرايانه كوانتمي» براي تحليل ماهيت نهادها و تغييرات نهادي معرفي شده است. دستاوردهاي چارچوب نظري ما در مقايسه با نهادگرايان جديد عبارت‌اند از: فرض عقلانيت ناقص رد مي‌شود؛ به‌طوري‌كه شالوده عدم‌اطمينان فراگير در جهان، پيش‌بيني‏ناپذيربودن انتخاب‌هاي بهينه فرد براي افراد ديگر در مقام سوم شخص است. ايجاد نهادها محصول هزينه - فايده كردن فرد قصدمند است كه تصميم مي‌گيرد براي كاستن از عدم‌قطعيت ذاتي تصميمات بهينه خود براي ديگران به چه ميزان اطلاعات ذخيره‌شده در ذهن خود را با ديگران به اشتراك بگذارد و از فرديت خود بكاهد تا زيست اجتماعي با ديگران امكان‏پذير شود. براساس اصل عدم‌قطعيت هايزنبرگ نشان داده شد كه منشأ تغييرات نهادي تجربيات ناسازگار با آثار خارجي فراگير هستند؛ به‌طوري‌كه باوجود وابستگي به مسير نهادها، تغييرات آن تدريجي نيست؛ بلكه در يك دوره گذار صورت مي‌پذيرد. به‏دليل آثار خارجي، تجربيات ناسازگار قواعد بازي سابق مختل شده و نهادهاي جديد، قوام و استحكام لازم را ندارند. كوتاه شدن دوره گذار درگرو مداخله مستقيم دولت‌ها در توزيع رانت جهت قوام‌بخشي به قواعد بازي جديد است.