اعمال قواعد موجد تحريمِ وضعشده توسط كشور ثالث: شروط «وجود رابطۀ نزديك» و «تفوق آثار اعمال تحريم»

هرگاه دعوايي ناشي از تحريم‌هاي وضع‌شده توسط كشور ثالث، بين طرفين يك قرارداد به مرجع حل اختلاف ارجاع شود، مرجع رسيدگي‌كننده فقط در صورتي مي‌تواند در چهارچوب «قواعد آمرۀ برتر» اين تحريم‌ها را بر قرارداد و تعهدات طرفين اعمال كند كه سه شرط مهم محقق باشد: «شايستگي اِعمال تحريم»، «وجود رابطۀ نزديك بين قراردادِ مورداختلاف و كشور واضع تحريم» و «تفوق حكم‌ به اثربخشي به تحريم، بر ناديده گرفتن تحريم». عدم تحقق هريك از اين شروط مانع اعمال تحريم‌هاي وضع‌شده توسط كشور ثالث مي‌شود. اين نوشتار به اين پرسش پاسخ مي‌دهد كه شروط «وجود رابطۀ نزديك» و «تفوق آثار اعمال تحريم» و معيارهاي مؤثر در احراز آن‌ها چيست؟ معيارهاي احراز شرط «رابطۀ نزديك» عبارت‌اند از: 1. تشبيه تحريمِ قانون حاكم به قانون خارجي؛ 2. حاكم بودن قانون كشور واضع تحريم، درصورت عدم توافق طرفين بر قانون حاكم؛ 3. اجراي قرارداد در كشور واضع تحريم؛ و 4. ارتباط طرفين قرارداد با كشور واضع تحريم از طريق اقامتگاه يا تابعيت. البته در تحريم‌هاي فراسرزميني به‌طور خاص، شرط «رابطۀ نزديك» در صورتي احراز مي‌شود كه صلاحيت فراسرزمينيِ دولتِ واضع تحريم به قانون‌گذاري، براساس ملاك‌هاي پذيرفته‌شده در حقوق بين‌الملل عمومي پذيرفته شود. در احراز شرط «تفوق حكم به اثربخشي به تحريم نسبت‌به حكم به ناديده گرفتن آن»، معيارها و عوامل ذيل بايد مدنظر مرجع قضاوت‌كننده قرار گيرد: 1. احتمال نقض رأي؛ 2. ريسك ضمانت اجراهاي نقض تحريم؛ 3. قدرت عمليِ كشور واضع تحريم به اجرايي كردن آن؛ 4. آسيب شديد به اعتبارِمتعهد؛ و 5. خسارات جانبي. در تحريم‌هاي فراسرزميني علاوه‌ بر اين موارد، وجود قوانين بازدارنده يا بلوكه‌كننده نيز بايد مدنظر قرار گيرد.