توزيع مكاني احتمال تامين نياز سرمايي پسته در ايران با استفاده از داده هاي بازتحليل ERA5-Land

انباشت سرمايي و توجه به تامين نياز سرمايي يكي از مهم‌ترين عوامل در مكان يابي احداث باغ پسته و انتخاب رقم مناسب اين محصول براي يك منطقه به شمار مي‌رود. باغداران پسته در مناطق معتدله مجبور به انتخاب ارقامي با نيازهاي مناسب سرمايي با اقليم منطقه مورد نظر هستند. با توجه به منحصر به فرد بودن نياز سرمايي ارقام پسته (به منظور توليد اقتصادي مستمر)، توجه و لحاظ چنين عاملي در انتخاب رقم مناسب پسته به منظور احداث باغ جديد بسيار ضروري است و بايد اطمينان حاصل شود كه زمستان منطقه به منظور تامين نياز سرمايي به قدر كافي سرد و طولاني باشد. از طرفي موقعيت جغرافيايي هر منطقه تاثير تعيين كننده‌اي بر دما و انباشت سرمايي قابل حصول اين محصول دارد. در اين پژوهش، با توجه به اينكه در ارزيابي و تناسب سنجي يك منطقه براي يك محصول خاص، استفاده از ايستگاه‌هاي اقليمي به تنهايي كافي نيست، از داده‌هاي شبكه‌اي دماي بازتحليل ERA5-Land به منظور برررسي توزيع مكاني روند ساعات سرمايي در كشور و همچنين تهيه نقشه احتمالاتي توزيع مكاني بالقوه انباشت سرمايي چهار رقم عمده پسته طي دوره 2021-1981 استفاده شد. نتايج نشان داد بجز ايستگاه‌هاي كرمان، رفسنجان و فيض آباد، در بقيه نقاط ايستگاهي، روند ساعات سرمايي افزايشي مي‌باشد و بيشترين شيب در ايستگاه‌ قزوين (با 7 ساعت بر سال)، ساوه، رازقان و بوئين زهرا بدست آمد. بررسي توزيع مكاني احتمالاتي مقادير ساعات سرمايي نشان داد براي رقم كله قوچي تقريباً در همه نقاط ايران به جز مناطق ساحلي و كوهستاني ايران، با احتمال 50 درصد، نياز سرمايي قابل تامين است. در صورتي كه احتمال بيشتري در تامين نياز سرمايي مورد نظر باشد (75 درصد سال‌ها نياز سرمايي تامين شود) حدود 0/2، 29، 47 و 66 درصد مساحت كشور به طور بالقوه براي به ترتيب ارقام اكبري، اوحدي، احمدآقايي و كله قوچي مناسب مي باشد.