مروري بر كاربرد فناوري‌هاي سنجش از دور در مديريت بحران (با تأكيد بر مخاطرات طبيعي)

زمينه و هدف امروزه، وقوع مخاطرات با منشأ طبيعي يا انساني به موضوعي نگران‌كننده در سراسر جهان تبديل شده است. مخاطرات عمدتاً بدون هشدار رخ مي‌دهند و با توجه به شدت، فراواني و پيچيدگي ممكن است خسارات زيادي براي انسان و دستاوردهاي آن به همراه داشته باشند. مقاله حاضر، مروري بر چگونگي استفاده از فناوري‌هاي سنجش از دور در مديريت مخاطرات طبيعي ارائه مي‌دهد و بر روش‌هايي براي بهبود درك انسان از محيط ساخته‌شده و آسيب‌پذيري آن در برابر مخاطرات طبيعي و همچنين روش‌هايي براي ارزيابي بهتر تأثير مخاطرات طبيعي بر مناطق شهري متمركز شده است.روش به‌منظور بررسي كارايي فناوري‌ سنجش از دور در مديريت مخاطرات، تعدادي از مطالعات موردي مانند زلزله مرمره تركيه در سال 1999، زلزله بم در سال 2003 و زلزله و سونامي اقيانوس هند در سال 2004 مبتني بر مطالعات كتابخانه‌اي و تحليل نتايج ارائه شده است. در نهايت، اين مقاله بحث مختصري درباره جهت‌گيري‌هاي احتمالي آينده سنجش از دور را در مديريت مخاطرات ارائه مي‌دهد تا پيشرفت‌ها و چالش‌هاي اين فناوري در تحقق كاربرد گسترده‌تر آن در مخاطرات آينده بررسي شود. يافته ها تجزيه‌و‌تحليل منابع نشان دادند فناوري سنجش از دور، كارايي قابل‌توجهي را در تعيين مقدار خسارت پس از فاجعه، نظارت بر پيشرفت بازيابي و بازسازي پس از فاجعه و توسعه اطلاعات در خصوص زيرساخت‌هاي شهري آشكار مي‌كند. گردآوري يك پايگاه داده جامع و دقيق از زيرساخت‌هاي حياتي موجود در مديريت مخاطرات اضطراري است؛ زيرا يك خط‌پايه براي برآورد ميزان واقعي خسارت و تلفات مربوطه پس از وقوع يك رويداد تعيين مي‌كند. برآورد خسارت آني پس از وقوع يك مخاطره طبيعي يا انساني، فرايند واكنش را آغاز مي‌كند و اطلاعاتي در خصوص اولويت‌بندي تلاش‌هاي امدادي و خسارت اوليه فراهم مي‌كند. فناوري‌هاي مبتني بر سامانه موقعيت‌يابي جهاني يكي از دلايلي بود كه باعث شد تلاش‌هاي تشخيص ميداني پس از مخاطرات بزرگ به‌طور قابل‌توجهي بهبود يابد. اين قابليت، زماني اهميت بيشتري پيدا مي‌كند كه با سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي ادغام شود. نتيجه گيري در دهه‌هاي گذشته، فناوري سنجش از دور به‌طور گسترده‌اي براي توضيح ميزان تأثيرات ناشي از زلزله، سونامي، طوفان، سيل، آتش‌سوزي جنگلي و حملات تروريستي استفاده شده است. بر اساس يافته‌هاي تحقيق، نمايان است كه به دليل وجود تصاوير ماهواره‌اي با وضوح مكاني بالا و همچنين در دسترس بودن آن‌ها، فناوري سنجش از دور مي‌تواند در تمام جنبه‌هاي مديريت بحران مؤثر باشد.