برآورد احتمال چندلايه معاملات آگاهانه ( MPIN) در چهارچوب ريزساختار بازار مالي؛ مطالعه موردي بخش واسطه‌گري مالي

تعيين سطح دقيق عدم تقارن اطلاعات، هم براي معامله‌گران براي برخورد مناسب‌تر با مسائلي نظير انتخاب دارايي، زمان‌بندي، بازتعريف سطح ريسك و نرخ‌ بازده موردنياز و هم براي تنظيم‌گران براي دستيابي به طراحي بازاري با عملكرد خوب ضروري است. احتمال معاملات آگاهانه (PIN) يكي از معيارهاي مهم ريزساختار بازار است كه عموماً براي سنجش سطح عدم تقارن اطلاعات استفاده مي‌شود. برآورد PIN به‌دليل راه‌حل‌هاي مرزي، حداكثر محلي، و استثناهاي نقطهٔ اعشار (FPE) مي‌تواند مشكل‌ساز باشد. همچنين، حاكم‌بودن فرض وجود فقط يك لايهٔ اطلاعاتي در هر روز معاملاتي در PIN، با شواهد تجربي دنياي واقعي ناسازگار است و آن را در معرض اريب كم‌برآوردي چشمگيري قرار مي‌دهد. در اين مقاله، با استفاده از دو مدل احتمال معاملات آگاهانه (PIN) و احتمال چندلايهٔ معاملات آگاهانه (MPIN) در چهارچوب ريزساختار بازار مالي، ميزان عدم تقارن اطلاعات در 66 شركت فعال در حوزهٔ واسطه‌گري مالي طي دورهٔ 1396:1 تا 1402:1 برآورد مي‌شود. طبق يافته‌ها، اولاً، سطح اطلاعات خصوصي در معاملات سهام به‌شدت افزايش يافته است و متوسط عدم تقارن اطلاعات ۳۵٫۶ و ۲۶٫۶ درصدي طبق معيارهاي MPIN و PIN وجود دارد؛ دوم، صرفاً ۷٫۷ درصد از مجموعهٔ داده‌ها، يك لايهٔ اطلاعاتي دارند؛ حال آنكه براي 72 درصد، 2 تا 5 لايهٔ اطلاعاتي و براي 20 درصد باقيمانده بيش از 6 لايهٔ اطلاعاتي شناسايي مي‌شود كه حكايت از اريب برآوردهاي PIN دارد. سوم، كمترين عدم تقارن اطلاعات در بخش بانك و بيشترين آن در بخش ليزينگ مشاهده مي‌شود. چهارم، نمادهاي «وسكاب» و «وطوبي» به‌ترتيب با ۲۶٫۴ درصد و ۵۵٫۵ درصد، كمترين و بيشترين عدم تقارن اطلاعات را در معاملات طي اين دوره داشته‌اند.