صورت‌بندي قرآني سياست بازدارندگي در مقابله با تهديدهاي نظامي

«بازدارندگي» يكي از نظريه‌هاي مهم دفاعي و امنيتي در عرصه سياست بين‌الملل و دكترين نظامي قدرت‌هاي جهان است و امروزه با توجه به منازعات فراگير سياسي و نظامي، اهميت بسياري دارد. از لحاظ تاريخي، اين نظريه را نخستين مرتبه نظريه‌پردازان غربي طرح كرده‌اند و با توجه به ظرفيت‌هاي موجود در قرآن كريم، مي‌توان به بازتوليد قرآني آن پرداخت. البته لازمۀ رسيدن به يك نظريۀ دقيق علمي در خصوص بازدارندگي، تبيين مؤلفه‌هاي تشكيل‌دهنده، شرايط تحقق و اصول عمَلي آن است كه اين پژوهش، با هدف استخراج آنها از قرآن كريم تدوين ‌يافته است. روش تحقيق در اين مقاله، توصيفي-تحليلي و استنباطي و روش گردآوري اطلاعات، كتابخانه‌اي است كه در پاسخ به پرسش از «مؤلفه‌ها، شرايط و اصول قرآني سياست بازدارندگي» انجام شده است. تحقيق پيش‌رو، بر اين فرضيه استوار است كه مؤلفه‌ها، شرايط و اصول بازدارندگي از قرآن كريم قابل ‌استخراج است. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد بازدارندگي از چهار مؤلفه (مهاجم، بازدارنده، ابزار بازدارندگي و اقدام) تشكيل ‌شده است و براي تحقق آن، داشتن قدرت نظامي، وجود تهديد قاطع از سوي بازدارنده، آگاهي لازم و عقلانيت دوطرف شرط است و با كاربست برخي اصولِ بازدارندگي، همچون «دشمن‌شناسي»، «اعداد قوه»، «مقاوم‌سازي و استحكامات» و... مي‌توان به اهداف بازدارندگي دست‌ يافت و از تهديدهاي نظامي حريف، جلوگيري كرد.