بررسي اثر سميت سلولي كيتوزان و نانوذرات كيتوزان در محيط آزمايشگاهي

مقدمه: با توجه به استفادۀ گسترده از نانوذرات به‌عنوان يك مادۀ ضدميكروبي قوي در پوشش‌هاي مواد غذايي و احتمال آثار سمي سلولي آن‌ها بر بدن و يا مصرف تصادفي اين مواد سمي، اين مطالعه انجام شد. هدف از اين مطالعه بررسي سميت سلولي كيتوزان و نانوذرات كيتوزان در شرايط آزمايشگاهي است.مواد و روش ها: مطالعۀ حاضر يك مطالعۀ مقطعي است كه در سال 1399 در آزمايشگاه گروه بهداشت و كنترل مواد غذايي دانشكدۀ دامپزشكي دانشگاه شيراز صورت گرفت. براي بررسي ويژگي‌هاي اين نانوذرات از روش‌هاي طيف‌سنجي پراش پرتو ايكس (XRD) و طيف‌سنجي مادون‌قرمز تبديل فوريه (FTIR) استفاده گرديد. به‌منظور بررسي اثر سميت سلولي كيتوزان و نانوكيتوزان، دو ردۀ سلولي HT 29 (لاين سرطان كولون) و Vero (لاين اپيتليال كليۀ ميمون) به‌كار گرفته شد؛ سپس آزمون سميت سلولي با روش MTT‏‏ و بررسي آپوپتوز سلولي با استفاده از روش رنگ‌آميزي آكريدين ‎اورنج و اتيديوم ‌برمايد صورت گرفت.يافته هاي پژوهش: براي آناليز آماري از واريانس يك‌طرفه و آزمون t مستقل با استفاده از نرم‌افزار SPSS vol.19 استفاده گرديد. حداكثر مقادير طيف‌سنج پراش اشعۀ ايكس نانوذرات كيتوزان در زاويۀ θ2 در 20 درجه ديده شد. پيك ظاهرشده در عدد موجي cm^-1 1530 به ارتعاش كششي N O P مربوط بود. در نمودار طيفي كيتوزان ارتعاش خمشي گروه عاملي N H در عدد موجي cm^-1 1542 ظاهر گرديد، درحالي‌كه در طيف نانوذرات كيتوزان سنتز‌شده ارتعاش خمشي N H در cm^-1 1646 ديده ‌شد. نتايج به‌دست‌آمده نشان داد كه سميت سلولي كيتوزان در سلول‌هاي HT 29 و Vero با افزايش زمان و غلظت نانوذرات، افزايش‌يافته است.بحث و نتيجه‌گيري: ازآنجاكه با افزايش زمان و افزايش غلظت نانوذرات، سميت در سلول‌‌ها بيشتر مشاهده گرديد؛ بنابراين، زمان و غلظت نانوذرات كيتوزان در ايجاد سميت سلولي اهميت دارد. با توجه به آثار سمي اين نانوذرات بر روي سلول‌هاي سرطاني‏، اين ذرات مي‌تواند در درمان سرطان استفاده شود كه نيازمند مطالعات بيشتري در اين زمينه است.