توزيع مكاني روند تغيير فراسنج‌هاي فرين بارش شمال‌غرب ايران و ارتباط آن با گردش عمومي جو منطقه

گرمايش جهاني موجب افزايش ميزان بخار آب اتمسفر و تغيير در چرخه آب ‌شناسي و افزايش بارش ‌هاي فرين شده است. هدف از پژوهش جاري بررسي روند تغييرات فراسنج‌ هاي فرين بارش شمال‌ غرب ايران و ارتباط آنها با گردش عمومي جو است. بدين منظور داده ‌هاي بارش 20 ايستگاه همديد شمال ‌غرب ايران در مقياس روزانه براي سال ‌هاي 1365 تا 1390 استخراج و شاخص‌ هاي بارش محاسبه و نقشه‌ هاي توزيع مكاني اين شاخص ‌ها ترسيم شد. براي بررسي تغييرات گردش عمومي جو و مطالعه تأثير آن بر وقايع حدي نيز، داده‌ هاي تركيبي ميانگين گردش اتمسفري سالانه دوره 1364-1340 كه نمايشگر اقليم گذشته و مقطع زماني1395-1365 به عنوان دوره نوين بر پايه داده ‌هاي بازتحليل شده NCEP/NCAR دريافت شد. سپس نقشه ‌هاي تفاضل با استفاده از متغيرهاي ارتفاع ژئوپتانسيل سطح hp500، امگاي سطح زمين، تاوائي نسبي سطح hp500، آب بارش‌ پذير و ميزان بارش براي آشكارسازي تغييرات گردش اتمسفري در دو دوره فوق محاسبه و توليد شد و نتايج حاصل با برون‌داد فراسنج ‌هاي حدي دما مقايسه شد. بررسي تغييرات فراسنج ‌ها حاكي از اين بود كه تمام شاخص‌ هاي بارش به جز شاخص بيشينه طول دوره رشد (CDD) داراي روند كاهشي هستند. مطالعه گردش عمومي جو نيز حاكي از افزايش ارتفاع تراز hp500 و در نتيجه پايداري جو منطقه مي ‌باشد. مطالعه امگا و چرخندگي نسبي نيز حاكي از تضعيف جريانات صعودي و چرخندگي مثبت در منطقه است. نقشه‌ هاي تفاضل آب قابل بارش و نرخ بارش نيز كمبود بار رطوبتي جو و گرايش منطقه به سمت اقليم خشك را نشان مي ‌دهد.