تحليل ساختار محتوايي سنورنامه‌ها (شكل‌گيري، تكامل و كاركردها)

هدف: حكومت صفوي پس از جنگ چالدران، صلح (آماسيه، 962.ق) با عثماني ها را پذيرفت كه در مفاد آن جزئيات حدود و ثغور مورد پذيرش طرفين نرسيده بود و همين پايه منازعات آتي گرديد. در توافقي كه ميان شاه عباس صفوي و سلطان مراد سوم صورت پذيرفت، زمينه شكل گيري اسنادي به نام سنورنامه كه نوعي توافق و بر تعيين سرحدات بود شكل گرفت. هدف اين پژوهش ساختارشناسي و تحليل محتوايي اين نوع اسناد است. روش و رويكرد پژوهش: اين پژوهش، با روش توصيفي و تحليلي و بر پايه سنورنامه هاي در دسترس و متن برخي كه در نسخ خطي و منابع كتابخانه اي مكتوب است به ساختارشناسي اين دست از اسناد مي پردازد.  يافته ها: سنورنامه ها بيان مي كنند چه آگاهي تاريخي نسبت به تعارضات منطقه اي بين خاندان هاي حكومت گر و اقوام ساكن در سرحدات غربي وجود داشته و همچنين جزئيات بيشتر و ملموس تري از حدود قلمرو دو كشور ايران و عثماني را ارائه مي كنند. اين معاهدات مرزي به فراخور شرايط، مفاد و كاركرد آن‌ها گسترش زيادي يافت. نتيجه گيري: سنورنامه ها، اسناد ديپلماسي مسالمت آميز سياسي و نظامي در راستاي جلوگيري از يك درگيري يا در خاتمه يك نزاع قومي تهيه شده اند و در آن‌ها بر روي حدودي معين مصالحه صورت مي گرفت. بر پايه يافته هاي اين مطالعه، سنورنامه ها به تدريج از يك توافق نامه امنيتي سرحدي، به مصالحه اي سرگشاده و تنظيم گر روابط مذهبي دو كشور و اقوام سرحدي و همچنين ناظر ارتباطات عشاير گرديد.