تحليلي بركاربردهاي ژئومورفولوژي مناطق ساحلي در آمايش دفاعي- نظامي منطقه جنوب شرقي ايران

ژئومورفولوژي به عنوان يكي از مهمترين شاخه هاي جغرافياي طبيعي، داراي كاربردهاي زيادي در علوم مختلف از جمله علوم دفاعي و نظامي مي باشد، به همين دليل با علومي از قبيل آمايش دفاعي ارتباطي تنگاتنگ دارد. آمايش دفاعي به منظور كاهش آسيب پذيري و افزايش پايداري محيط و نيز تسهيل در مديريت بحران در مقابل تهديدات و اقدامات نظامي دشمن، فرآيندي است كه در پهنه سرزميني يك كشور و امنيت آن ضروري است. سواحل جنوب شرق كشور جمهوري اسلامي ايران )سواحل مكران(، يكي از مناطق استراتژيك ميباشد. اين منطقه تنها سواحل اقيانوسي كشور است و از لحاظ آمايش دفاعي و استراتژيكي داراي اهميت بسيار زيادي است. با توجه به حساسيت وموقعيت ويژه منطقه مكران، تهديدات بسياري در حوزههاي مختلف از جمله مهمترين آنها تهديدات نظامي )به دليل حضور نيروهاي بيگانه ( براي اين منطقه متصور است، لذا جهت مقابله با اين تهديدها، رعايت مسائل آمايش دفاعي درسواحل منطقه مورد مطالعه مي تواند ضامن توسعه وامنيت پايدار گردد. در اين پژوهش به بررسي اصول آمايش دفاعي و امنيتي در منطقه جنوب شرق ايران با تاكيد بر ويژگيهاي ژئومورفولوژي دريائي پرداخته شده است. پژوهش از نوع توصيفي – تحليلي مبتني بر روشهاي ميداني، كتابخانه اي و نرم افزاري است. بدين صورت كه ابتدا با استفاده از نرم افزار GIS به ارزيابي توان اكولوژيك منطقه جهت فعاليتهاي توسعه انساني از جمله توسعه شهري، روستائي و صنعتي پرداخته شد. در مرحله بعد عوارض مهم ژئومورفولوژيكي منطقه كه در آمايش دفاعي موثر هستند شناسائي شده و با نظرخواهي پرسشنامهاي از كارشناسان، ارزش و اهميت هر يك از عوامل در امور آمايش دفاعي با استفاده از مدل SWOT بررسي شد. سپس مراحل مختلف اين مدل به صورت مرحله به مرحله انجام گرديد و كليه قوتها، ضعفها، فرصتها و تهديدهاي ژئومورفولوژيكي منطقه از منظر آمايش دفاعي مشخص گرديد . نتايج نشان داد كه منطقه مورد مطالعه از نظر توان اكولوژيكي داراي توانهاي متنوعي جهت فعاليت هاي انساني است. همچنين ضريب نهائي نقاط قوت منطقه 3/222 ، ضريب نهائي نقاط ضعف 2/859 ضريب نهائي فرصت هاي منطقه3/349 و ضريب نهائي تهديدهاي منطقه 3/011 محاسبه شد. ضرايب به دست آمده در ماتريس ارزيابي موقعيت و اقدام استراتژيك قرار داده شد كه بر طبق نتيجه به دست آمده، راهبردهاي منطقه مورد مطالعه به راهبردهاي تهاجمي نزديك مي باشد و مسئولين بايد سعي كنند از نقاط قوت و فرصت نهايت استفاده را برده و به سمت اين راهبردها گام بردارند.