تعيين تغييرات بلندمدت رژيم جريان رودخانه كوهستاني خياوچاي با استفاده از رويكرد محدوده تغييرپذيري (RVA)

هدف از اين مطالعه تعيين تغييرات در شاخص‌هاي هيدرولوژيك جريان در رودخانه خياوچاي است كه در اين راستا، از آمار بلندمدت دبي جريان و رويكرد محدوده تغييرپذيري (RVA) استفاده شده است. تغييرات در آمار دبي سالانه در دوره‌ از 1348 تا 1398 ارزيابي شد و سپس بر اساس نرم‌‌افزار CPA، دوره‌هاي مورد مطالعه مشخص شدند. مقادير شاخص‌هاي تغيير هيدرولوژيك با استفاده از نرم‌افزار IHA محاسبه و در دوره‌هاي مختلف مورد مقايسه و تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه سري زماني رواناب سالانه در دو سال دچار تغيير شده است. مقادير تغييرات مقادير دبي ميانه در ماه‌هاي مختلف در هر دو دوره مورد مطالعه سال كاهشي بوده است و ميزان شاخص تغيير هيدرولوژيكي در مقايسه با دوره‌هاي قبلي منفي بوده است. نتايج نشان داد كه مقادير دبي‌هاي كمينه 1، 3، 7، 30 و 90 روزه كاهش پيدا كرده و اين كاهش در دوره سوم نسبت به دوره دوم، از مقدار 0.01 به مقدار صفر كاهش رسيده است. تعييرات ميانه شاخص جريان پايه نيز حاكي از كاهش از 0.02 به مقدار صفر بوده است. روند افزايشي نرخ ضربان‌هاي كم جريان و فروكش جريان نيز به سمت كاهش دبي است. در مجموع، الگوي تغييرات شاخص‌هاي جريان رودخانه‌اي بر اساس رويكرد دامنه تغييرپذيري در هر دو دوره مطالعاتي داراي روند مشابهي بوده است كه نشان از تداوم عوامل موثر بر تغيير رژيم جريان رودخانه بوده است و اين تغييرات در اثر برداشت و انحراف آب اتفاق افتاده است.