ارزيابي عملكرد ارقام كلزا در شرايط ديم و آبياري تكميلي

در بيش‌تر مناطق خشك و نيمه‌خشك، محدوديت آب يكي از دليل هاي اصلي كاهش رشد و عملكرد گياهان در شرايط ديم و آبي به شمار مي‌رود. هدف از انجام اين پژوهش مقايسه پاسخ‌هاي مرفوفيزيولوژيك رقم هاي كلزا به شرايط ديم و آبياري تكميلي بود. به ‌اين منظور، آزمايشي به‌صورت‌ اسپليت پلات در قالب طرح پايه ‌بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار طي دو سال زراعي 1396 و 1397 در مزرعه ايستگاه تحقيقات كشاورزي گچساران اجرا شد. تيمارهاي آبياري در چهار سطح (عدم آبياري (I0)، آبياري تكميلي در مرحله گلدهي (I1)، آبياري تكميلي در مرحله پر شدن دانه (I2)، آبياري تكميلي در مرحله گلدهي و پر شدن دانه (I3) ، در پلات اصلي و ارقام هايولا 401، آر. جي. اس، و شيرالي در پلات‌هاي فرعي در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه آبياري تكميلي ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعي در بوته، وزن هزار دانه، عملكرد دانه و درصد روغن را در مقايسه با شرايط ديم افزايش داد. با آبياري تكميلي، وزن هزار دانه در مقايسه با شرايط ديم 31% افزايش يافت. ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ عملكرد دانه از 755 در شرايط ديم به 2350 كيلوگرم در هكتار با دو بار آبياري تكميلي رسيد. با دو بار آبياري تكميلي درصد روغن در مقايسه با شرايط ديم 11/8% افزايش يافت. در همه تيمارهاي آبياري، عملكرد دانه و درصد روغن رقم هايولا 401، بالاتر از ارقام آر. جي. اس و شيرالي بود. به‌طوركلي آبياري تكميلي باعث افزايش بهره‌وري آب (0/53 كيلوگرم بر مترمكعب) و بهبود صفات مرفوفيزيولوژيك، عملكرد و درصد روغن دانه شد. در زراعت كلزاي ديم با دو بار آبياري تكميلي در مراحل گلدهي و پر شدن دانه، بهره‌وري آب از 0/21 به 0/53 كيلوگرم بر مترمكعب، عملكرد دانه از 755 به 2350 كيلوگرم در هكتار، و مقدار روغن از 35/4% به 36/9% افزايش يافت.