پايش شبكة تراز آب زيرزميني دشت دزفول-انديمشك

در برخي از مناطق خشك و نيمه‌‌‌خشك ايران، مديريت كمي و كيفي منابع آب زيرزميني از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در بيش‌تر مسائل هيدرولوژيكي و مطالعات منابع آب زيرزميني، در دسترس بودن آمار و اطلاعات آب زيرزميني اهميت بسياري دارد. عدم شناخت صحيح و برداشت بي‌رويه از منابع آب زيرزميني، باعث خسارات جبران ناپذيري به اين منابع از نقطه نظر كمي و كيفي شده است. در راستاي مديريت پايدار منابع آب تجديدپذير، نياز به يك شبكة چاه‌هاي مشاهداتي (پايش) آب زيرزميني به‌منظور اندازه‌گيري سطح آب به‌طور دقيق، لازم و ضروري است. هدف از پژوهش حاضر، طراحي شبكة پايش تراز آب زيرزميني دشت دزفول-انديمشك با استفاده از تحليل مؤلفه‌هاي اصلي (PCA) و تئوري آنتروپي شانون است. بدين‌منظور، اطلاعات تراز آب زيرزميني منطقة مورد مطالعه طي دو سال 1396 و 1398 به‌صورت ماهانه از 77 چاه مشاهده‌اي جمع‌آوري شد. براي تمامي چاه‌ها، تحليل مؤلفه‌هاي اصلي انجام و اهميت نسبي هر چاه (نسبت دفعات مؤثر بودن به دفعات شركت در تحليل) و خطاي پايش به ازاي حدود آستانة 0.1، 0.2، غيره و 1 محاسبه شد. هم‌چنين، مقادير وزن آنتروپي شانون هم براي تمامي چاه‌ها محاسبه شد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه در روش تحليل مؤلفه‌هاي اصلي با در نظر گرفتن حد آستانة بهينه (0.7)، تعداد چاه‌هاي مشاهداتي باقي‌مانده 33 و در تئوري آنتروپي شانون، تعداد چاه‌هاي باقي‌مانده كه بيش‌ترين وزن را دارا بودند، 11 چاه، به‌دست آمد. هم‌چنين، مقايسة نتايج دو روش به‌كاربرده شده نشان داد كه چاه‌هاي باقي‌مانده در تئوري آنتروپي شانون، جزو چاه‌هاي شناسايي شده در روش تحليل مؤلفه‌هاي اصلي است. بنابراين، استفاده از روش تحليل مؤلفه‌هاي اصلي و آنتروپي شانون براي پايش شبكة آب زيرزميني مناسب است. در نهايت، پيشنهاد مي‌شود براي ارزيابي دقيق‌تر، اين روش‌ها با ساير روش‌هاي بهينه‌سازي و زمين‌آماري مقايسه شود.