بررسي تأثير تغييرات اقليمي بر دما، بارندگي و منحني‏‏‏‏‏‏‎هاي شدت–مدت-فراواني در مناطق خشك (مطالعه‌ موردي: حوزه‌ آبخيز كاشان)

يكي از ابزارهاي برنامه‌ريزي و مديريت منابع آب، منحني‌هاي شدت- مدت- فراواني (IDF) است و استخراج اين منحني ها بر اساس شرايط اقليمي در هر زمان، كاركرد مهمي در پيش‌بيني احتمالات آينده دارد و مي‌تواند به اقدامات مناسب در مواجه با تغييرات اقليمي و بلاياي طبيعي ناشي از آن منجر شود. هدف از انجام اين مطالعه، بررسي تاثير تغيرات اقليمي آينده بر منحني هاي شدت مدت فراواني در مناطق خشك است. جهت انجام اين مطالعه، تغييرات اقليمي ايستگاه كاشان با اسستفاده از مدل لارس براي سه دوره (2011-2030)، (2031-2050)و (2051-2070) ريزمقياس نمائي شد. سپس اثر اين تغييرات اقليمي بر منحني‌هاي IDF در ايستگاه سينوپتيك كاشان با استفاده از رابطه قهرمان- آبخضر مورد بررسي قرارگرفت. نتايج مدل لارس نشان داد كه در سناريو 4.5 براي هر سه دوره (2011-2030)، (2031-2050)و (2051-2070) مقدار بارش سالانه در ايستگاه مورد مطالعه افزايشي خواهد بود و در بقيه سناريوها مقدار بارش كاهشي است. مقدار دماي حداقل سالانه و حداكثر سالانه نيز نسبت به دوره پايه تحت سناريوهاي مختلف 2.6، 4.5و 8.5 در دوره هاي (2070-2011) نسبت به دوره پايه روندي افزايشي داشته است. به طوري‌كه در مقياس سالانه بيش‌ترين افزايش دماي حداقل و حداكثر سالانه تحت سناريو 8.5 پيش بيني شده است. همچنين شدت بارندگي در دوره بازگشت‌هاي 2 ساله تحت سناريو 2.6 در همه دوره‌هاي (2011-2070) و تحت سناريو 8.5 در دوره‌هاي (2031-2050) و (2051-2070) نسبت به دوره پايه روندي كاهشي دارد، ولي در ساير دوره بازگشت‌هاي 5، 10، 25، 50و 100ساله در پايه زماني (0.17، 0.33، 0.5، 1، 2، 4، 8، 12و 24ساعت) روند افزايشي پيش بيني شده است. نتايج حاصل از مقايسه منحني‌هاي شدت مدت فراواني نشان داد كه تغييرات اقليمي باعث تغيير شكل منحني هاي شدت مدت فراواني منطقه خواهد شد، بطوري كه بين ميانگين شدت‌هاي بارش با زمان پايه 0.17 تا 24 ساعت در دوره پايه و شدت‌هاي محاسبه شده تحت سناريوهاي مختلف تفاوت معني دار وجود دارد (P 0/05). بر اساس نتايج حاصل، تاثير تغييرات اقليمي بر تغييرات بارش هاي كوتاه مدت بيشتر است، به طوري كه شدت اين بارش ها افزايش بيشتري نسبت به بارش هاي بلند مدت خواهد داشت.