سالمندي در جامعه پرمخاطره؛ سويه‌هاي چالش‌برانگيز تجربه سالمندي

تغييرات جامعه ‌ايراني طي چند دهه‌ اخير زندگي روزمره سالمندان را متاثر ساخته است و كشف سويه‌هاي پروبلماتيك تجربه سالمندي داراي اهميت است. در پژوهش حاضر با بهره‌گيري از پژوهش كيفي، مصاحبه‌هاي عميق و نيمه‌ساختاريافته با سالمندان و برخي از متخصصان حوزه سالمندي، تحليلي از وضعيت اجتماعي سالمندان ارائه شده است. نتايج پژوهش حكايت از آن دارد كه سالمندي در كشاكش تغييرات اجتماعي روايتي است از سالمندي در جامعه‌ پرمخاطره؛ جامعه‌اي كه در آن با تحولات اقتصادي و همچنين تغييرات اجتماعي و فرهنگي و در فقدان حمايت دولت به مثابه نهادي اجتماعي و حمايت‌گر، سالمندي به تجربه‌اي ناامن و پرمخاطره تبديل مي‌شود و در چنين جامعه‌اي، سالمندان طبقات تهيدست بيش از همه آسيب مي‌بينند. در جامعه پرمخاطره، نظام بازنشستگي ضعيف و ناامن، و فقر نظام حمايتي و مساعدت اجتماعي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي‌ سياست‌هاي اجتماعي سالمندي است. در اقتصاد تورمي، بي‌ثبات و ناامن نيز سالمندان تهيدست پيامدهاي اجتماعي تورم چون فقر معيشتي، سبك زندگي ضرورت‌محور، و پيامدهاي كالايي‌شدن سلامت را تجربه مي‌كنند. درنهايت خانواده ايراني نيز از روند كالايي‌شدن و غلبه منطق اقتصادي مصون نمانده است و سالمندان در اين ميدان، ناامني تعاملات بين‌نسلي، سالمندآزاري و تنهاشدگي را تجربه مي‌كنند. در چنين شرايط اجتماعي، سياست‌گذاري اجتماعي سالمندي بسيار داراي ضرورت است.