بررسي تجارب زيسته دانش‏آموزان موفق تحصيلي با پايگاه اجتماعي و اقتصادي ضعيف

اين پژوهش به منظور شناسايي و آگاهي از تجربه زيسته دانش‏آموزان موفق با پايگاه اجتماعي و اقتصادي پايين طراحي و تدوين شد. در واقع اين پژوهش بر آن است تا نشان دهد كه پايگاه اجتماعي- اقتصادي كه دارا بودن آن به باور روان‏شناسان اجتماعي، تاحدودي اكتسابي است، چه تاثيري بر موفقيت دانش‌آموزان دارد. شيوه انجام تحقيق به صورت كيفي بوده و محقق با استفاده از مصاحبه نيمه‏ساختاريافته با پاسخگويان داده‏ها را به دست آورده است. جامعه آماري شامل كليه دانش‏آموزان موفق استان كرمانشاه، و نمونه آماري شامل 18 پاسخگو از برخي از شهرهاي اين استان بوده است. داده‏ها با استفاده از شيوه تحليل محتوا تجزيه و تحليل شدند. يافته‏ها نشان دادند كه 45 مقوله در مرحله نخست قابل شناسايي است كه قابل تبديل به 4 مقوله بوده‏اند. مقولات اصلي شامل تجربيات ذهني- عيني و تجربيات مثبت- منفي بوده‏اند. همچنين يافته‏ها نشان دادند كه رابطه منظمي ميان شكل‏گيري اين تجربيات وجود دارد، به اين ترتيب كه نخست تجربيات ذهني- مثبت و سپس تجربيات عيني- منفي در فرايند موفقيت دانش‏آموزان دخيل مي‏باشند و در نهايت در يك فرآيند غلبه‌ورزي، موفقيت حاصل مي‏گردد. براساس يافته‏ها انگيزه- مانع، دو مقوله اصلي است كه به عنوان رابط ميان اين 4 مولفه اصلي نقش ايفا مي‏كند. اين دو مقوله نقش محوري يا مركزي را ايفا مي‌كنند و نشان مي‏دهند كه تاثير پايگاه اجتماعي- اقتصادي بر موفقيت دانش‏آموزان در قالب تجربه زيسته، به دو طريق مانع يا انگيزه بودن، عمل مي‏كند. به طوري كه پايگاه، هم مي‌تواند مانع باشد و هم انگيزه.