نقش بازي‌هاي گروهي در ارتقاء فرهنگ شهروندي، مبتني بر اصول تربيت اجتماعي اسلامي؛ مطالعه موردي: بازي شهروند و مافيا

از آنجا كه درك صحيح فرهنگ شهروندي و ارتقاي آن مستلزم آموزش است و با نظر به اهميت و جايگاه بازي‌ هاي گروهي در آموزش، در اين پژوهش تلاش شده است تا بازي شهروند و مافيا به جهت اقبال عمومي، به ‌صورت مطالعۀ موردي و در جايگاه نمونه‌ اي از بازي ‌هاي گروهي براي آموزش اصول تربيتي ناظر بر فرهنگ شهروندي، مورد تحليل قرار گيرد. مبناي اين تحليل، اصول تربيت اجتماعي اسلامي است؛ برهمين‌ اساس، اين مهم با روش توصيفي ‌ـ تحليلي و استنباطي انجام شده است. يافته‌ هاي پژوهش شامل دو بخش است؛ نخست، احصاء اصول تربيت اجتماعي اسلامي ناظر بر ارتقاي فرهنگ شهروندي بنا بر آيات، روايات و ديدگاه انديشمندان مسلمان و بخش دوم، تحليل و استنباط اصول تربيتي برگرفته از بازي شهروند و مافيا ، ناظر بر ارتقاي فرهنگ شهروندي. اصول تربيت اجتماعي اسلامي در اين حوزه، شامل ده اصل است كه از آن ‌ميان، چهار اصل ضرورت هدايت ‌گري، مشاركت جمعي، انتخاب آگاهانه و اصل رعايت قانون و نظم اجتماعي در اولويت است. اصول تربيتي برگرفته از بازي شهروند و مافيا براي مطالعۀ موردي در اين پژوهش نيز شامل ده اصل است كه از آن ‌ميان، اصل لزوم نظارت و رهبري، اصل خرد جمعي، اصل پرورش تفكر انتقادي و اصل جامعه‌ پذيري بيشترين تناظر و همسويي را با اصول تربيت اجتماعي اسلامي دارد؛ در حالي ‌كه با چهار اصل نوع‌ دوستي و احترام متقابل، اصل اعتدال و اصل انتخاب همنشين، همسو نيست. عدم توجه به اصل برائت، ترويج شك و تأكيد بر دروغگويي نيز از جمله نقاط منفي زمينه ‌ساز بروز استحالۀ ارزشي، از طريق ترويج اين بازي است. نتيجه اين است كه ساخت بازي ‌هايي مبتني بر اصول تربيت اجتماعي اسلامي كه با جذابيت ‌ها و به ‌دور از القائات نادرست، شهروندان آتي جامعۀ اسلامي را بهتر با فرهنگ اجتماعي اسلامي آشنا سازد، از ضروريات است.