عوامل فرهنگي و رابطه آن با الگوهاي توسعه اقتصادي

يكي از مسائل مهم جوامع در طي دهه‌هاي اخير توجه به توسعه در ابعاد مختلف و به‌ويژه توسعه اقتصادي بوده است. كشورهاي مختلف به‌منظور دستيابي به اين امر استراتژي‌هاي متفاوت و بعضاً مشابهي را اتخاذ نموده ولي به نتايج كاملاً متفاوتي دست يافته‌اند. در حالي‌كه نمي‌توان نقش مهم سياست‌هاي اقتصادي و سياسي و شرايط تاريخي به‌عنوان عوامل كلان را ناديده گرفت، تمركز اصلي اين مقاله بر روي نقش عوامل فرهنگي (ارزش‌ها در سطوح خرد) بر روي توسعه اقتصادي به‌عنوان يك متغير كلان است؛ عواملي كه در تبيين توسعه‌يافتگيِ جوامع، كمتر به آن توجه شده است. به‌‌منظور آزمون اين مدعا يك مطالعه تطبيقي با استفاده از داده‌هاي ثانويه انجام شده و از چند پايگاه داده‌هاي معتبر جهاني استفاده شده است. دوره زماني داده‌هاي اين مطالعه از 1995 تا 2015 و شامل 109 كشور مي‌شود. نتايج به‌دست آمده نشان مي‌دهد كه جوامعي با ميزان بالايي از تأكيد بر ارزش كار در خانواده‌ها از ميزان بالاتري از نرخ توسعه اقتصادي طي سال‌هاي 1995 تا 2010 برخوردار بوده‌اند. همچنين نتايج نشانگر وزن بالاتر متغيرهاي فرهنگي و اجتماعي در تبيين توسعه اقتصادي نسبت به متغيرهاي اقتصادي است. در عين حال رابطه ميان متغير تأكيد بر ارزش كار در خانواده‌ها با توسعه اقتصادي، رابطه‌اي خطي بوده است و قوت اين رابطه از جامعه‌اي به جامعه ديگر بر حسب تقسيم‌بندي جغرافيايي، متفاوت بوده است.