سياستگذاري آموزشي و آموزش عالي در بستر سياست‌هاي عمومي: از اواخر دوره قاجار تا پايان دوره پهلوي

در اين جستار نخست با بازنگري نقادانه در مفهوم‌سازي‌هاي سياست‌هاي عمومي، كه به‌ويژه دربرگيرنده سياست‌هاي آموزشي و آموزش عالي نيز هست، اين مفاهيم، مفهوم‌سازي مجدد شده‌اند كه نيازمند جستارگشايي دامنه‌دار و ژرف كتابخانه‌اي بوده است. سپس، سياست‌ها، فرايندها و رخدادهاي برجسته آموزش و آموزش عالي در دوره قاجار و پهلوي، با رويكرد بازنگري نظام‌مند و نقادانه، با استفاده از اسناد و نگاشته‌هاي علمي بازكاوي شده است. بر پايه يافته‌ها، به‌نظر مي‌رسد سياستمداران دوره پهلوي، به‌جاي پي‌ريزي ساختار و سياست‌هاي مناسب، بر اساس مطالعات علمي نظام‌مند و كنش مشاركتي بازيگران كليدي سيستم، به‌گونه‌اي كه بتواند به حل مشكلات نظام آموزشيِ در حال گسترش ايران بپردازد، بيشتر بر نهادهاي ديوان‌سالار كنترل‌گر و سياست نهادهاي هم‌راستا تكيه مي‌كردند كه به‌گونه‌اي ناموزون و حتي فراقانوني گسترش مي‌يافت. چنين وضعيتي مي‌تواند بيانگر اراده تماميت‌خواهانه و تمركزگرايانه آن دوره در سياست‌هاي آموزش عالي با رويكرد مهندسي اجتماعي باشد كه سرانجام نيز چندان كاميابي نيافت.