واكاوي پديده عدم پيشرفت استان سيستان و بلوچستان از منظر فرهنگ اقتصادي

بر اساس آخرين سرشماري عمومي نفوس و مسكن، استان سيستان و بلوچستان از لحاظ شاخص هاي توسعه، در بسياري موارد رتبه‌اي پايين‌تر از ساير استان‌ها داشته و در برخي موارد همچون شاخص مشاركت اقتصادي و شاخص باسوادي در رتبه آخر قرار دارد. پديده ي عدم پيشرفت استان سيستان و بلوچستان را مي توان از منظرهاي مختلفي مورد كاوش قرار داد. اما يكي از مهمترين موانع پيشرفت اين استان، فرهنگ اقتصادي آن است كه باعث شده عليرغم وجود ظرفيت هاي فراوان، شاهد پيشرفت شايسته آن نباشيم. تحقيق حاضر با هدف شناسايي مؤلفه‌هاي فرهنگ اقتصادي استان سيستان و بلوچستان كه منجر به عدم پيشرفت آن شده‌اند، انجام شده است. اين پژوهش با استفاده از استراتژيِ كيفيِ نظريه داده بنياد (رويكرد نظام مند) انجام‌ گرفته كه داده هاي آن از طريق مصاحبه هاي نيمه ساخت يافته، تا دستيابي به اشباع نظري، گردآوري شدند. بر اساس تحليل داده هاي حاصل از 13 مصاحبه، مقوله محوري «جامعه بي‌آرمان» ظهور كرد كه اين مقوله تحت تأثير شرايط عليِ «حس در حاشيه بودن؛ محدود بودن نگرش‌هاي پايه اقتصادي؛ محدوديت زيرساختهاي پيشرفت؛ و عدم هدايت صحيح اقتصادي جامعه» شكل گرفته و راهبردهاي «توجه به نيازهاي آني؛ عدم مديريت صحيح اقتصادي در سطح خرد و رفتار متظاهرانه» در پاسخ به اين مقوله محوري توسط كنش گران اين استان اتخاذ مي شوند. اين راهبردها خود توسط بسترهاي «عدم بهره‌گيري شايسته از سرمايه اجتماعي استان در جهت پيشرفت و عدم بهره‌گيري شايسته از پايبندي ارزشي جامعه در جهت پيشرفت» و شرايط مداخله‌گر «تكبر اجتماعي و مردسالاري» جهت دهي شده و منجر به پيامدهاي «احساس دوگانگي نسبت به حاكميت و اقتصاد زيرزميني» مي شوند.