مفهوم و پيشران هاي مرجعيت علمي در گفتمان تمدني مقام معظم رهبري (مدّظله العالي)

طرح گفتمان تمدني و ملزومات آن از جمله پيشرفت در علم و فنّاوري با هدف كسب مرجعيت علمي ازسوي مقام معظم رهبري (مدّ ظله العالي) موجب شد تا حركت به‌سوي تحقق اين امر در كانون توجه قرار گيرد. بنا به اهميت موضوع، اين پژوهش با هدف تبيين مفهوم و پيشران‌هاي مرجعيت علمي در گفتمان تمدني مقام معظم رهبري (مدّ ظله العالي) انجام گرفت. پژوهش حاضر از نوع كيفي و داده‌بنياد است. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از دو روش تحليل محتوا و تحليل مضمون استفاده و 101 مضمون پايه، 24 مضمون سازمان‌دهنده و10 مضمون فراگير استخراج شد. براساس يافته‌هاي پژوهش، مفهوم مرجعيت علمي در بيانات مقام معظم رهبري (مدّ ظله العالي)، خط‌شكني علمي، عبور از مرزهاي دانش كنوني جهان، پيشتازي در توليد علوم وكشفيات جديد و به‌عبارت‌ديگر، برتري و جريان‌سازي علمي مبتني بر معنويت، عدالت، اخلاق و ارزش‌هاي اسلامي با هدف تحقق تمدن نوين اسلامي است. براساس يافته‌ها، پيشران‌هاي مرجعيت علمي در بيانات مقام معظم رهبري (مدّ ظله العالي) عبارت‌اند از: اسلام به‌عنوان مشوق علم، خودكفايي علمي و نفي وابستگي، علم اخلاق‌مدار و عدالت‌محور، تلاش براي تحقق چشم‌انداز علمي، جهاد علمي، تلاش براي كسب مرجعيت علمي در جهان، علم نافع، خلاقيت و نوآوري علمي، تلاش براي نيل به چشم‌انداز علمي، اقتصاد دانش‌بنيان، يادگيري از تجارب ديگران توأم با توليد علم. از بين اين پيشران‌ها، جهاد علمي بيشترين فراواني را دارد. براساس نتايج تحقيق از ديدگاه امام خامنه‌اي، علم نافع و توأم با اخلاق و معنويت، زيربناي تمدن نوين اسلامي است. ايشان ضمن تأكيد بر گفتمان‌سازي توليد علم، بر جنبش علمي و نرم‌افزاري، توليد علم و فنّاوري جهادگونه، خلاقيت، نوآوري و نوانديشي علمي به‌مثابه‌ موتور پيشران علمي كشور در عبور از مرزهاي دانش تأكيد دارند. مقام معظم رهبري (مدّ ظله العالي) براساس آموزه‌هاي مكتبي، بهره‌گيري از تجارب ديگران را تأييد، ولي وابستگي و تقليد كوركورانه از مباني فلسفي و اخلاق غربي، علمِ ترجمه‌اىِ محض و اكتفا به مصرف‌گرايي صرف در فراگيري علم را مردود دانسته، بر توليد علمي، مجاهدت در مسير دانش‌افزايي،آرمان‌گرايي در علم، خط‌شكني علمي و شكستن مرزهاي دانش كنوني دنيا تأكيد مي‌كنند. ايشان براي تحقق مرجعيت علمي، بر انتقال فنّاوري، استفاده از ظرفيت‌هاي علمي داخل و خارج كشور، تبديل ايران به مركز ثبت مقالات علمي، توسعه و تقويت شبكه‌هاي ارتباطات ملي و فراملي ميان دانشگاه‌ها و مراكز علمي، مجاهدت علمي، توليد و بومي‌سازي علم، خلاقيت و نوآوري علمي، اقتصاد و توليد دانش‌بنيان تأكيد دارند.