شناسايي و تبيين عوامل مؤثر بر رهبري اخلاقي در سازمان‌هاي آموزشي و ارائه يك الگو: مطالعه‌اي فراتركيب

زمينه و هدف: رعايت اصول اخلاقي و حفظ ارزش‌هاي اخلاقي، يكي از موضوعاتي است كه بيشتر در سازمان‌هاي آموزشي مورد توجه قرار مي‌گيرد. پژوهش حاضر با هدف شناسايي و تبيين عوامل مؤثر بر رهبري اخلاقي در سازمان‌هاي آموزشي و ارائه يك الگو با استفاده از رويكرد كيفي فراتركيب انجام شده است.روش: پژوهش حاضر در چارچوب رويكرد كيفي و با استفاده از روش فراتركيب با رويكرد هفت مرحله‌اي سندلوسكي و باروسو (2007 م.) انجام شد. جامعه آماري مورد مطالعه شامل كليه تحقيقات و مطالعات فارسي و انگليسي چاپ‌شده در حوزه رهبري اخلاقي در بين سال‌هاي 1380 تا 1401 مي‌باشد. در اين راستا، واژه كليدي رهبري اخلاقي و معادل انگليسي آن Ethical Leadership مورد جستجو قرار گرفت و مقالات و اسناد به دست‌آمده با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند و با توجه به معيارهاي پذيرش مورد بررسي قرار گرفتند كه در نهايت 34 مقاله كه از معيارهاي ورود به مطالعه برخوردار بودند، با استفاده از روش كدگذاري سه مرحله‌اي (باز، محوري، انتخابي) از طريق نرم‌افزار MaxQDA 2020 تجزيه و تحليل شدند.ملاحظات اخلاقي: در پژوهش حاضر جنبه‌هاي اخلاقي مطالعه كتابخانه‌اي شامل اصالت متون، صداقت و امانتداري رعايت شده است.يافته‌ها: بر اساس نتايج تحليل داده‌ها براي جمع‌آوري داده‌ها 190 كد باز شناسايي شد كه در 3 مقوله اصلي و 16 مقوله فرعي دسته‌بندي شدند. نتايج نشان داد كه سه عامل فردي (شخصيتي، رفتار اخلاقي، اعتقادي، انگيزشي و منش اخلاقي، معنويت، آگاهي اخلاقي)، سازماني (سبك‌هاي رهبري، سبك‌هاي مديريت، فرهنگ سازماني، تصميم‌گيري اخلاقي، جو سازماني، چشم‌انداز سازماني، رفتار مديريتي) و محيطي (تربيت خانوادگي، محيط اخلاقي، فرهنگ اجتماعي) بر ايجاد رهبري اخلاقي در سازمان‌هاي آموزشي تأثير دارد.نتيجه‌گيري: با توجه به يافته‌هاي پژوهش پيشنهاد مي‌شود مديران آموزشي با آراسته‌شدن به زيورهاي اخلاقي در كنار ملاحظات مديريتي، جنبه هاي اخلاقي را هم عملاً مورد توجه قرار دهند و در جهت استقرار سبك رهبري اخلاقي تلاش كنند.