ارزيابي عملكرد سازمان ملل متحد در حل‌ و فصل منازعات سرزميني هويت‌ محور: با نگاهي به پرونده‌هاي قبرس، قره‌ باغ و كوزوو

منازعات ميان گروه‌هاي اقليت و حكومت مركزي، يكي از تهديدهاي كنوني صلح و امنيت بين‌المللي به‌شمار مي‌روند. اين پژوهش در نظر دارد تا با كاربست شيوۀ توصيفي-تحليلي و از رهگذر بررسي سه پروندۀ جمهوري ترك قبرس شمالي، ناگورنو-قره‌باغ و كوزوو، عملكرد سازمان ملل متحد در حل‌وفصل منازعات سرزميني هويت‌محور را واكاوي كند. نگارندگان بر اين باورند كه دليل شكست ملل متحد در حل‌وفصل بحران‌هاي قبرس و قره‌باغ آن است كه شوراي امنيت همواره از حق جمهوري‌هاي قبرس و آذربايجان بر حفظ تماميت ارضي خود پشتيباني به‌عمل آورده است، بدون آنكه به امكان ايجاد حق جدايي چاره‌ساز اشاره داشته باشد. در واقع، شورا همواره نوعي تضمين بي‌قيدوشرط به حكومت‌هاي مركزي داده و به اين ترتيب، ابزار فشار بر اين دولت‌ها جهت اعطاي امتيازات شايسته به گروه‌هاي جدايي‌خواه در راستاي اقناع آنها به اعراض از مطالبات جدايي‌طلبانه را از دست داده است. در مقابل، اين سازمان در مسئلۀ كوزوو، با شناسايي ضمني حق جدايي چاره‌ساز به‌عنوان آخِرين راهكار و پس از به بن‌بست رسيدن مذاكرات، كارنامه به‌نسبت موفقي از خود به‌جاي گذاشته و از تداوم بحراني بي‌پايان ممانعت به‌عمل آورده است. به‌نظر مي‌رسد پرونده اين سازمان در اين زمينه، نه سياه است و نه سفيد؛ خاكستري است و همين ما را در وادي بيم‌ها و اميدها مي‌افكند.