واكنش عملكرد و اجزاي عملكرد نخود (Cicer arietinum L.) در كشت مخلوط با تريتيكاله به كودهاي زيستي و شيميايي تحت شرايط تنش آبي

به ‌منظور بررسي عملكرد و اجزاي عملكرد نخود (Cicer arietinum L.) در كشت خالص و مخلوط با تريتيكاله (X Triticosecale Wittmack) تحت شرايط تنش آبي، آزمايشي به ‌صورت اسپليت فاكتوريل در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه پژوهشي دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي داراب ـ دانشگاه شيراز در سال زراعي 1399ـ1398 اجرا شد. تيمارها در دو سطح آبياري [مطلوب: آبياري بر اساس نياز آبي گياه تا مرحله رسيدگي فيزيولوژيك و تنش آبي: آبياري بر اساس نياز آبي گياه تا مرحله گل دهي] به‌ عنوان عامل اصلي و سه منبع كودي [شيميايي (50 كيلوگرم فسفر بر هكتار + 150 كيلوگرم نيتروژن بر هكتار)، تلفيقي (25كيلوگرم فسفر بر هكتار+ 75كيلوگرم نيتروژن بر هكتار+20 تن كود گوسفندي بر هكتار+ تلقيح با باكتري ‌هاي سودوموناس فلورسنس و آزوسپيريلوم براسيلنس)، زيستي (40 تن كود گوسفندي بر هكتار+ تلقيح با باكتري هاي سودوموناس فلورسنس (Pseudomonas fluorescens) و آزوسپيريلوم براسيلنس (Azospirillum brasilence)] و سه نوع كشت [كشت خالص نخود، كشت خالص تريتيكاله، كشت مخلوط تريتيكاله نخود (1:1)] به عنوان عوامل فرعي بودند كه به‌ صورت فاكتوريل در كرت ‌هاي فرعي قرار گرفتند. نتايج نشان داد در شرايط تنش آبي، عملكرد و اجزاي عملكرد نخود در كشت مخلوط نسبت به كشت خالص آن كاهش كمتري نشان داد. تنش آبي در مرحله پس از گلدهي منجر به كاهش وزن دانه، تعداد غلاف در بوته، دانه در غلاف، عملكرد زيست‌توده و شاخص برداشت نخود شد. تنش آبي عملكرد دانه نخود را در همه تيمارها كاهش داد، اما اين كاهش در تيمارهاي مختلف متفاوت بود. كمترين كاهش عملكرد در تيمار كود زيستي به ميزان 27 درصد مشاهده شد. تنش آبي همچنين عملكرد دانه نخود را در تيمار مخلوط نسبت به خالص به مقدار كمتري كاست (به‌ترتيب 24 و 55 درصد). بنابراين، استفاده از كود زيستي در شرايط كمبود آب در مرحله ي پس از گلدهي پيشنهاد مي شود.