واكنش گوار (Cyamopsis tetragonoloba L.) به تاريخ كشت و فواصل رديف در جيرفت

عمليات زراعي از قبيل فواصل بهينه بين رديف هاي كاشت و انتخاب تاريخ كشت مناسب، يكي از عوامل مؤثر در استفاده بهتر از منابع محيطي و افزايش عملكرد گياهان زراعي مي باشد. از اين رو، با هدف بررسي تاريخ كاشت و فواصل رديف بر گياه گوار، آزمايشي به‌صورت كرت ‌هاي خردشده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه پژوهشي مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي جنوب كرمان (جيرفت) طي سال هاي 99- 1398 اجرا شد. تيمارهاي آزمايش شامل تاريخ كاشت به‌عنوان عامل اصلي در شش سطح (20 ارديبهشت، چهار و 19 خرداد، سه و 18 تير و دو مرداد) و فواصل رديف كاشت به‌عنوان عامل فرعي در چهار سطح (20، 30، 40 و 50 سانتي‌متر) بودند. نتايج نشان داد كه بيشترين وزن خشك برگ و ساقه، تعداد برگ در شاخه‌هاي فرعي، ارتفاع بوته و طول غلاف در تاريخ كشت سوم تير و فاصله رديف 50 سانتي ‌متر مشاهده شد و در تاريخ ‌هاي كاشت، افزايش فاصله رديف منجر به افزايش ويژگي ‌هاي مذكور شد. نتايج مقايسه ميانگين اثر تاريخ كاشت، حاكي از بيشترين تعداد غلاف در بوته (43 درصد)، تعداد دانه در غلاف (23 درصد)، عملكرد زيستي (66 درصد)، عملكرد دانه (45 درصد) و شاخص برداشت (18 درصد) در تاريخ 19 خرداد نسبت به تاريخ‌ هاي كاشت زود هنگام (20 ارديبهشت) و دير هنگام (دوم مرداد) داشت. بالاترين شاخص سطح برگ (15 درصد) و تعداد برگ در ساقه اصلي (91 درصد) نيز در تاريخ كاشت سوم تير در مقايسه با تاريخ ‌هاي كاشت زود هنگام و دير هنگام حاصل شد. به‌طور كلي، با تأخير در كاشت بعد از اوايل خرداد تا اوايل مرداد، عملكرد و اجزاي عملكرد گوار به‌تدريج كاهش يافت و در كشت دو مرداد به كمترين مقدار رسيد. نتايج مقايسه ميانگين اثر فاصله رديف بيانگر بيشترين تعداد غلاف در بوته و دانه در غلاف در فاصله رديف 50 سانتي‌متر بود، اما بيشترين عملكرد دانه در دو فاصله رديف 30 و 40 سانتي ‌متر حاصل شد. بنابراين، با توجه به نتايج، جهت حصول بهترين عملكرد و ويژگي‌ هاي زراعي گوار در جنوب استان كرمان، بهتر است اين گياه از تاريخ كاشت اواسط خرداد تا اوايل تير و با فواصل رديف 30 تا 40 سانتي ‌متر كشت شود.