بهبود جوانه زني بذر، اندام زايي و باززايي گياه داروئي بارهنگ كبيرPlantago major در شرايط درون شيشه اي

جوانه‌زني بذر بارهنگ كبير(Plantago major) در شرايط خارج از فصل نياز به پيش تيمار‌هاي خاص دارد. تأثير پيش تيمارهاي اسيدجيبرليك، پتاسيم نيترات، سرما، نور و غلظت نمك محيط Murashige and Skoog medium (MS) بر جوانه-زني بذر اين گياه بررسي شد. از شاخص تيمسون (Timson Index) براي تعيين نرخ جوانه‌زني استفاده گرديد. تاثير غلظت‌هاي مختلف سيتوكينين‌هاي 6-آمينو پورين (BAP) و تيديازورون (TDZ) در تركيب با اكسين‌هاي آلفا-نفتالين اسيد استيك (NAA)، 3-ايندول-3- استيك اسيد (IAA) و اسيد ايندول 3- بوتيريك (IBA) براي القاء كالوس و باززايي ريزنمونه‌هاي برگ، ساقه و ريشه مطالعه شد. يافته‌ها نشان داد كه پيش تيمار سرما، نور روز و محيطMS كامل براي جوانه‌زني بذور بارهنگ كبير مناسب‌تر است. بيشترين درصد كالوس‌زايي (100 درصد) در اكثر ريز نمونه‌ها پديدار گرديد. بالاترين فراواني باززايي(100 درصد) در ريزنمونه برگ در محيط MS حاوي 0.5: 1؛ 1: 1.5؛ 2: 1.5 و 1: 2 ميلي‌گرم بر ليتر TDZ: IBA، در ريزنمونه ساقه 0.5: 2 ميلي‌گرم بر ليتر BAP: NAA و در ريزنمونه ريشه در غلظت 1.5 ميلي‌گرم بر ليتر BAP ،0.2: 1.5 ؛0.2: 2 و 0.2 : 3 ميلي‌گرم بر ليتر TDZ: NAA و2:1؛ 2:2؛ 1: 3؛ 2: 3 TDZ: IBA مشاهده گرديد. 41.67، 27 و20 تعداد شاخه به ترتيب در محيط حاوي 1:2 و 1:1.5 ميلي‌گرم بر ليتر TDZ:IBA و 2.2:0 ميلي‌گرم بر ليتر TDZ:NAA در ريزنمونه‌هاي برگ، ساقه و ريشه بدست آمد. گياهچه‌هاي باززايي شده به محيط ريشه‌زايي حاوي غلظت 0.5 ميلي‌گرم بر ليتر IBA منتقل و با نرخ بقاي 80 درصد در گلخانه سازگاري يافتند.