پاسخ آنزيمي، تركيبات موسيلاژ و اسيدهاي چرب گياه بالنگوي شهري به منابع شيميايي و بيولوژيك نيتروژن در شرايط تنش شوري

بالنگوي شهري يكي از گياهان خانواده نعناعيان كه داراي 30% روغن و موسيلاژ دانه مي‌باشد. براي ارزيابي تاثير منابع مختلف نيتروژن در شرايط شوري، آزمايشي در قالب فاكتوريل بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال 1397 در دانشگاه اروميه انجام شد. تيمارهاي آزمايش متشكل از چهار نوع كود نيتروژنه كه شامل (كود اوره در فاز رويشي، ازتوباكتر به دو صورت محلول‌پاشي و بذرمال (تيمار بذرمال در زمان كاشت با بذور مخلوط شده و تيمار محلول‌پاشي در فاز رويشي اضافه گرديد) و تيمار بدون كود به‌عنوان شاهد) و دو بستر خاك (غير شور 91/0 و شور 70/6 دسي‌زيمنس بر متر) مرتب شدند. بيشترين ميزان فعاليت‌هاي آنزيم كاتالاز، آسكوربات پراكسيداز و محتواي فنل كل مربوط به گياهان رشد كرده در خاك شور بدون تيمار كودي بود. كليه تركيبات موجود در موسيلاژ بالنگو در شرايط غير شور بيشتر بود. تيمار بذرمال ازتوباكتر براي زايلوز، گلوكز و گالاكتوز، و تيمار اوره براي رامنوز بيشترين مقادير را در شرايط غيرشور نشان دادند. كاربرد اوره براي توليد رافينوز، آرابينوز، گالاكتورونيك و گلوكورونيك اسيد برتري داشت. شوري و تيمارهاي كودي تأثير معني‌داري روي درصد روغن و موسيلاژ نداشتند. در كليه تيمار‌هاي كودي، شوري باعث افزايش ميزان آنتي‌اكسيدانت‌ها شد. در مورد قند‌هاي محلول كود‌هاي نيتروژنه از كاهش بيش‌ازحد جلوگيري كرده و باعث تعديل اين مقدار شد. باوجود افزايش اسيد‌هاي چرب اشباع و غيراشباع در شرايط شوري خاك، تيمار‌هاي كودي باعث افزايش اسيد‌هاي چرب اشباع (استئاريك، پالميتولئيك، پالمتيك و ميريستيك) و كاهش اسيد‌هاي چرب غيراشباع (لينولنيك، لينولئيك و اولئيك) شدند.